یادداشت؛

فرهنگ، محور تمام ابعاد برای قوی‌تر شدن

حسین صادقیان

جامعه بشری، به‌خصوص در کشور انقلابی ما ایران برای تعالی و قوی‌تر شدن، نیازمند رشد و پیشرفتی مجموعه‌ای است و نباید سازمان‌های رسمی که از بیت‌المال ارتزاق می‌کنند و تشکل‌های فرهنگی، هیچگاه از این مقوله که اهم است، غفلت ورزند. امام و آقای شهید ما از نادر افرادی بود که همواره بر نیازهای اقتصادی و توجه به معیشت مردم و ضمناً بر پیشرفت‌های تسلیحاتی، تکیه و در این زمینه تلاش‌های فراوان داشتند؛ اما بارها به‌درستی و قریب به مضمون فرمودند «فرهنگ و پیشرفت در این مقوله از اهم مسائل جامعه ما است» و رهبر معظم انقلاب ما حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای حفظه‌الله تعالی در پیام اخیرشان به‌مناسبت روز ملی مبارزه با استکبار بر لزوم این رشد مجموعه‌ای برای قوی‌تر شدن، تأکید ورزیده‌اند و با جرأت و تحقیقاً می‌توان مدعی شد که بسیاری از چالش‌ها و ناهنجاری‌های ما از فقر فرهنگی، حتی در بین عده زیادی از خانواده‌های متمول است؛ برای مثال موضوع تشکیل خانواده و ازدواج، در کمترین موارد به‌دلیل ضعف مالی و امکانی است و اتفاقاً بیشتر خانواده‌هایی که مشکل مالی دارند، فرزندانشان زودتر اقدام به تشکیل خانواده کرده و موفق در مدیریت خانواده و مسائل اقتصادیشان هم می‌شوند.
امروزه یکی از گرفتاری‌های ما که ارتباط زیادی با مقتضیات زمان و نیازهای فوری کشور دارد، مسائل بازار و تولید است. وقتی درون این فضاها به‌طور کارشناسی وارد می‌شوی، شاهد خواهی بود که بسیاری از مشکلات اعم از کم‌کیفیت بودن برون‌دادها و محصولات و نادیده گرفتن اصل مهم عدالت در تولید و مصرف بهینه مواد اولیه، قیمت‌گذاری و توزیع، از ندانستن ضرورت‌های فرهنگی عوامل کسب‌وکار و تولید است و در میان همین ندانستن‌ها به‌اصطلاح چه فسادهایی که شکل نگرفته و هزینه‌های روانی آن بیش از همه، به مستضعفان جامعه ما تحمیل شده و می‌شود. من و شما هیچ‌گونه شک و شبهه‌ای نباید داشته باشیم که تا شاهد ترقی‌های فرهنگی همه‌جانبه نباشیم، هرروزه باید متحمل انواع زیان‌ها در عرصه‌های فردی و اجتماعی باشیم.
اگر مطالعه‌ای گرچه کم، از تاریخ درباره آنچه که در بین ملت‌ها بوده است، داشته باشیم، به‌خوبی درخواهیم یافت که کارکرد فرهنگ در جامعه، دارای بیشترین حد و اهمیت بوده است و شما اگر تحقیقاً در بخش‌های مختلف تجسسی علمی داشته باشید، درخواهید یافت که تا چه اندازه موضوع فرهنگ در همه ابعاد تأثیرگذار بوده و هست. حتی اگر امروزه ما با مسائل اقتصادی با قوت و ضعف‌هایی مواجهیم، عمدتاً کارکردهای فرهنگ حاکم بر اذهان ما در آن به‌طور بارز اثر دارد و اگر بخواهیم رشدی پایدار و پیش‌رونده داشته باشیم، راه گریزی جز تقویت و قوام فرهنگی مجموعه‌ای نداریم، وگرنه ضعف‌های فرهنگی در میان‌مدت یا بلندمدت، همان نقاط قوت موجود در سایر ابعاد را به قهقرا و امحا سوق می‌دهند.