یادداشت؛
ایران، همتراز جهان در پیوند کلیه
دکتر امیرحسین کاشی؛ دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
علل اصلی نارسایی کلیه در سطح جهانی و بهویژه در ایران، شامل دیابت و فشار خون بالاست که متأسفانه روند افزایشی دارد و بهتبع آن، تعداد افراد نیازمند به درمانهای جایگزین کلیه نیز سالانه افزایش مییابد. برای این بیماران، پیوند کلیه بهعنوان درمان قطعی شناخته میشود.
پیشرفتهای چشمگیر در حوزه جراحی پیوند کلیه درسالهای اخیر، تاحد زیادی مرهون توسعه و بهکارگیری داروهای پیشرفته سرکوبکننده ایمنی است. این داروها کلیدیترین نقش را ایفا میکنند زیرا با جلوگیری از واکنش بدن میزبان علیه عضو خارجی، بقای کلیه پیوندی را تضمین میکنند.
در تمام کشورهای جهان، چالش اصلی تأمین کافی منابع پیوند برای افرادی است که در فهرست انتظار قرار دارند. این انتظار یک عامل خطر بهشمار میرود و افراد ممکن است در طول این دوره با تشدید بیماری مواجه شده، حتی فوت کنند.
یکی از اهداف محوری برنامههای پیوند در ایران، به حداقل رساندن این زمان انتظار است. در حال حاضر ایران با اتکا به دو راهبرد کلیدی، توانسته فهرست انتظار را در مقایسه با کشورهای آسیایی، اروپایی و آمریکایی کوتاهتر کند. توسعه اهدای کلیه از افراد زنده و بهرهگیری حداکثری از افرادی که دچار مرگ مغزی شدهاند، دو منبع مشخص برای انجام جراحی پیوند کلیه به افراد نیازمند کلیه است.
در روش توسعه اهدای کلیه از افراد زنده، علاوهبر اهدای سنتی از خویشاوندان، ایران با نظارت دقیق سازمان امور بیماریهای خاص، پروتکلهای پذیرش اهداکنندگان زنده غیرخویشاوند را نیز انجام میدهد که این امر موجب افزایش چشمگیر تعداد اهداکنندگان شده است.
از طرف دیگر، تلاشهای مستمر برای افزایش فرهنگسازی و تشویق به اهدای عضو از فرد دچار مرگ مغزی، در کنار مدیریت متمرکز، باعث شده است که درصد بسیار بالایی از پیوندهای انجام شده در کشور، اکنون از این منبع تأمین شود.
فرآیند تخصیص کلیه به بیماران در ایران براساس عدالت و فوریت پزشکی تعریف شده است. در زمینه اهدای کلیه توسط فرد زنده، دستورالعملهای تعریفشده میان اهداکننده و گیرنده توسط نهادهای مسئول تنظیم میشود. در مورد اهدای مرگ مغزی، این تخصیص تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت و براساس فهرست مرکزی انجام میگیرد.
به این ترتیب بیمارستانهای پیوند، کاندیداهای اورژانسی رامعرفی کرده و پس از انجام آزمایشهای بافتی دقیق، کلیه به فردی با بالاترین اولویت و بیشترین سازگاری اهدا میشود. این دقت در تخصیص، بهطور طبیعی منجر به نتایج پیوند بهتر میشود؛ زیرا هرچه زمان دیالیز قبل از پیوند کمتر باشد، کیفیت پیوند موفقتر خواهد بود.
لازم به یادآوری است که ایران در زمینه فنون جراحی نیز همگام با پیشرفتهترین مراکز دنیا حرکت کرده است. بهعنوان مثال، مرکز پیوند بیمارستان دکتر لبافینژاد در این زمینه پیشگام است؛ چنانکه در استفاده از روش لاپاراسکوپی یا همان جراحی حداقل تهاجمی، برای برداشت کلیه از فرد اهداکننده، شهرت جهانی دارد.
این روش نوین در مقابل عمل جراحی باز قدیمی، با کاهش درد، کوچکتر بودن برشها و به حداقل رساندن مشکلات جسمی برای اهداکننده، به یک استاندارد در مراکز تراز اول کشور تبدیل شده است. همچنیننوآوریهایی در تکنیکهای مینیلاپاراسکوپی و فنون جراحی مورد استفاده در پیوند کلیه در ایران، در مجلات بینالمللی منتشر شده است.
این بهروز بودن فنون عملیاتی، جایگاه ایران را از لحاظ فنی در کنار کشورهای پیشرو منطقه و جهان قرار داده و تفاوت فاحشی با استانداردهای جهانی مشاهده نمیشود.
پیشرفتهای چشمگیر در حوزه جراحی پیوند کلیه درسالهای اخیر، تاحد زیادی مرهون توسعه و بهکارگیری داروهای پیشرفته سرکوبکننده ایمنی است. این داروها کلیدیترین نقش را ایفا میکنند زیرا با جلوگیری از واکنش بدن میزبان علیه عضو خارجی، بقای کلیه پیوندی را تضمین میکنند.
در تمام کشورهای جهان، چالش اصلی تأمین کافی منابع پیوند برای افرادی است که در فهرست انتظار قرار دارند. این انتظار یک عامل خطر بهشمار میرود و افراد ممکن است در طول این دوره با تشدید بیماری مواجه شده، حتی فوت کنند.
یکی از اهداف محوری برنامههای پیوند در ایران، به حداقل رساندن این زمان انتظار است. در حال حاضر ایران با اتکا به دو راهبرد کلیدی، توانسته فهرست انتظار را در مقایسه با کشورهای آسیایی، اروپایی و آمریکایی کوتاهتر کند. توسعه اهدای کلیه از افراد زنده و بهرهگیری حداکثری از افرادی که دچار مرگ مغزی شدهاند، دو منبع مشخص برای انجام جراحی پیوند کلیه به افراد نیازمند کلیه است.
در روش توسعه اهدای کلیه از افراد زنده، علاوهبر اهدای سنتی از خویشاوندان، ایران با نظارت دقیق سازمان امور بیماریهای خاص، پروتکلهای پذیرش اهداکنندگان زنده غیرخویشاوند را نیز انجام میدهد که این امر موجب افزایش چشمگیر تعداد اهداکنندگان شده است.
از طرف دیگر، تلاشهای مستمر برای افزایش فرهنگسازی و تشویق به اهدای عضو از فرد دچار مرگ مغزی، در کنار مدیریت متمرکز، باعث شده است که درصد بسیار بالایی از پیوندهای انجام شده در کشور، اکنون از این منبع تأمین شود.
فرآیند تخصیص کلیه به بیماران در ایران براساس عدالت و فوریت پزشکی تعریف شده است. در زمینه اهدای کلیه توسط فرد زنده، دستورالعملهای تعریفشده میان اهداکننده و گیرنده توسط نهادهای مسئول تنظیم میشود. در مورد اهدای مرگ مغزی، این تخصیص تحت نظارت مستقیم وزارت بهداشت و براساس فهرست مرکزی انجام میگیرد.
به این ترتیب بیمارستانهای پیوند، کاندیداهای اورژانسی رامعرفی کرده و پس از انجام آزمایشهای بافتی دقیق، کلیه به فردی با بالاترین اولویت و بیشترین سازگاری اهدا میشود. این دقت در تخصیص، بهطور طبیعی منجر به نتایج پیوند بهتر میشود؛ زیرا هرچه زمان دیالیز قبل از پیوند کمتر باشد، کیفیت پیوند موفقتر خواهد بود.
لازم به یادآوری است که ایران در زمینه فنون جراحی نیز همگام با پیشرفتهترین مراکز دنیا حرکت کرده است. بهعنوان مثال، مرکز پیوند بیمارستان دکتر لبافینژاد در این زمینه پیشگام است؛ چنانکه در استفاده از روش لاپاراسکوپی یا همان جراحی حداقل تهاجمی، برای برداشت کلیه از فرد اهداکننده، شهرت جهانی دارد.
این روش نوین در مقابل عمل جراحی باز قدیمی، با کاهش درد، کوچکتر بودن برشها و به حداقل رساندن مشکلات جسمی برای اهداکننده، به یک استاندارد در مراکز تراز اول کشور تبدیل شده است. همچنیننوآوریهایی در تکنیکهای مینیلاپاراسکوپی و فنون جراحی مورد استفاده در پیوند کلیه در ایران، در مجلات بینالمللی منتشر شده است.
این بهروز بودن فنون عملیاتی، جایگاه ایران را از لحاظ فنی در کنار کشورهای پیشرو منطقه و جهان قرار داده و تفاوت فاحشی با استانداردهای جهانی مشاهده نمیشود.
ارسال
نظر
*شرایط و مقررات*
کلمه امنیتی را بصورت حروف فارسی وارد
نمایید
بعنوان مثال : پایتخت ارمنستان ؟ ایروان
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین
(فینگیلیش) خودداری نمايید.
توصیه می شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشر
شده، از مثبت یا منفی استفاده فرمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای
نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی یابد.