ایران ازلحاظ منابع پروتئینی، بیشترین وابستگی را به مرغ دارد و دسترسی به منابع پروتئینی دیگر چندان گسترده نیست؛ ازاین‌رو، سبد غذایی مردم به‌شدت وابسته به این منبع است.
درحال حاضر پنج سویه جوجه گوشتی شامل آلبرز، کاپ، راست، آرین و هووارد در کشور پرورش داده می‌شوند که از میان آن‌ها، تنها سویه «آرین» است که مرغ لاین آن در داخل کشور تولید می‌شود؛ چهار سویه دیگر وارداتی هستند و مرغ مادر یا اجداد آن‌ها از خارج تأمین می‌شود.
مرغ لاین آرین تنها لاین صنعتی ثبت‌شده در ایران بوده که با هدف خودکفایی در تولید جوجه گوشتی و کاهش وابستگی به شرکت‌های خارجی برای تولید گوشت ایجاد شده است.
با توجه به اهمیت استراتژیک سویه آرین در امنیت غذایی کشور، اگرچه سویه آرین در ظاهر ضعیف‌تر از نژادهای رقیب خارجی به نظر می‌رسد، اما نقش آن در تولید گوشت مرغ و تأمین امنیت غذایی کشور، آن را به سرمایه‌ای ملی و استراتژیک تبدیل کرده است و ضمن آن هدف سیاست‌گذار این بوده که با توسعه این لاین، ایران در زنجیره ژنتیک مرغ گوشتی شبیه کشورهای دارای فناوری لاین قرار گیرد.
اتکا به تولید داخلی جوجه‌های گوشتی از سویه آرین، می‌تواند در شرایط بحرانی وابستگی کشور به سویه‌های خارجی را تا حد زیادی کاهش دهد و لاین آرین به‌عنوان «سلاح پدافندی» امنیت غذایی کشور باشد. ضمن اینکه برنامه هفتم توسعه نیز افزایش سالیانه چهاردرصدی سهم سویه آرین را پیش‌بینی کرده است.
در همین رابطه در استان همدان نیز به تبع سراسر کشور بخشی از تولید مرغ گوشتی مرغداری‌ها به تولید مرغ لاین اختصاص دارد که البته به‌دلیل سایز بودن و اوزان پایین این سویه و نیز برحسب ذائقه مردم برای استفاده و مصرف مرغ گوشتی با اوزان بالاتر، برخی از مرغداران چندان به تولید این سویه راغب نیستند که البته در این رابطه به‌طور قطع اصلاح ژنتیکی این سویه می‌تواند ضروری باشد.
در این راستا معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان از تولید 9 میلیون قطعه نژاد مرغ آرین در این استان خبر داد.
میثم پورطلوعی اظهار کرد: از ابتدای سال تاکنون افزون‌بر 36 میلیون و 263 قطعه جوجه‌ریزی در مرغداری‌های این استان انجام شده که از این میزان، 9 میلیون قطعه به نژاد مرغ آرین اختصاص داشته است.
وی با بیان اینکه براساس مجوزهای قابل مشاهده در سامانه درحال حاضر یک‌چهارم از تولید مرغ استان همدان به تولید مرغ آرین اختصاص دارد، افزود: اتکا به تولید داخلی جوجه‌های گوشتی از سویه آرین می‌تواند در شرایط بحرانی، وابستگی کشور به سویه‌های خارجی را تا حد زیادی کاهش دهد.
پورطلوعی با اشاره به اینکه در تمامی گله‌های مرغداری‌ها یک سهم 25 درصدی برای سویه مرغ آرین درنظر گرفته شده است، تصریح کرد: از هر چهار دوره جوجه‌ریزی باید یک دوره به جوجه‌ریزی مرغ آرین اختصاص داده شود.
این مقام مسئول با اشاره به اینکه نژاد آرین برای حمایت از تولید داخلی و تولید مرغ لاین داخل کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، ادامه داد: نژاد آرین مانند نژاد مرغ راست، وزن نمی‌گیرد و برخی محدودیت‌ها در پرورش وزن دارد.
وی با بیان اینکه اصلاح نژاد مرغ آرین براساس مرغ سایز صورت گرفته است، گفت: منظور از مرغ سایز مرغی بوده که لاشه آن بین یک‌هزار و 200 تا یک‌هزار و 800 گرم است؛ به پرورش و تولید مرغ با وزن یکسان در یک دوره پرورش و عرضه گوشت مرغ در یک دامنه وزنی پایین با وزن مشابه را مرغ سایز می‌گویند و درواقع یکی از اهداف آن، اجرای سیاست تولید محصول سالم است.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان افزود: در هرم اصلاح‌ نژاد مرغ گوشتی، چهار سطح اصلی شامل گله لاین خالص، گله اجداد، گله مادر و درنهایت جوجه‌های گوشتی وجود دارد.
پورطلوعی با اشاره به دلایل نبود رغبت برخی مرغداران برای تولید مرغ آرین، بیان کرد: با توجه به ذائقه مردم، تولیدکنندگان و مرغداران ما معتقد هستند مرغی که وزن آن بالاتر از دو کیلو و 300 و بیش از دو کیلو و 200 گرم بالاتر می‌رود، با توجه به سرک آن، برای آنان سود اقتصادی مناسبی دارد.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه نژاد آرین به‌سختی بیشتر از دو کیلو و 200 گرم وزن می‌گیرد و بالاتر نمی‌رود، برخی مرغداران می‌گویند که تولید سویه آرین برای آنان اقتصادی و مقرون‌به‌صرفه نیست.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان اظهار کرد: از طرفی هم در استان همدان مردم مرغ‌های با اوزان ریز و با وزن یک کیلو و 200 گرم تا یک کیلو و 800 گرم را جزء مرغ ریز به‌شمار آورده و خیلی تمایل به خرید مرغ با این اوزان ندارند.
وی ادامه داد: با صرف‌ نظر از همه این‌ موارد، ما باید همواره یک پشتوانه‌ای در حوزه امنیت غذایی داشته باشیم که اگر زمانی به ما جوجه‌هایی در سطح آرین و لاین و اجداد داده نشد، بتوانیم به‌عنوان یک پشتوانه کشوری از آن استفاده کنیم.
پورطلوعی اضافه کرد: علاوه‌بر آن، باید نژاد آرین ازلحاظ ژنتیکی، افزایش وزن اقتصادی و ضریب تبدیل بازبینی شده و در راستای اصلاح آن اقداماتی انجام گیرد که با این اصلاحات و اقدامات ژنتیکی، این سویه مرغ براساس ذائقه مردم استان‌های کشور تولید و تأمین شود و از طرفی براساس بحث اقتصادی انگیزه لازم را برای تولیدکنندگان در جوجه‌ریزی این نژاد ایجاد کند.
وی در ادامه با اشاره به 453 واحد مرغداری در سطح استان همدان، تصریح کرد: از این تعداد واحدهای مرغداری موجود، 409 واحد با ظرفیت هشت میلیون و 221 هزار و 190 قطعه به واحدهای مرغ گوشتی فعال، 14 واحد با ظرفیت 467 هزار و 230 قطعه به واحدهای مرغ مادر گوشتی و یک واحد با ظرفیت 48 هزار و 590 قطعه به واحد مرغ اجداد گوشتی اختصاص دارد.
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان همچنین با اشاره به فعالیت 28 واحد مرغ تخم‌گذار در استان همدان، بیان کرد: 28 واحد از مرغداری‌های سطح استان با ظرفیت یک میلیون و 200 هزار قطعه نیز به واحدهای مرغ تخم‌گذار اختصاص دارد که این واحدهای فعال سالیانه دارای 20 هزار تُن تولید تخم‌مرغ با میانگین تولید روزانه 55 تُن، هستند.
پورطلوعی اضافه کرد: همچنین یک واحد پولت تخم‌گذار نیز با ظرفیت یک میلیون و 200 هزار قطعه در استان فعال است.
* لزوم انجام اقدامات ژنتیکی برای توسعه مرغ آرین
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به اینکه توزیع عادلانه‌ای در رابطه با تأمین کالا و تولید در مرغداری‌ها داشته‌ایم، گفت: همه مرغداری‌های سطح کشور درحال تولید و تأمین مرغ هستند و هیچگونه سیاست انحصار وجود ندارد؛ ضمن اینکه توان تولید مرغ کشور پنج تا 6 درصد بیش از این میزان مرغی است که برای تأمین بازار کشور وجود دارد.
حجت الاسلام احد آزادی‌خواه با اشاره به مرغ لاین آرین، افزود: مرغ سویه آرین یک سویه بومی و نژاد مرغ ایرانی بوده که هم مرغ اجداد و هم مادر و هم تخم‌گذار آن در اختیار کشور بوده و باید برابر برنامه هفتم توسعه بخشی از نیاز بازار را از سویه آرین برای حفظ لاین آرین و حفظ نژاد آن به‌کار گرفت؛ اما چون سایز این سویه تاحدودی ضعیف‌تر است، ازنظر تجاری استقبال نشده که امیدواریم با اقدامات ژنتیکی تولید این مرغ توسعه یابد و مورد استقبال قرار گیرد.
اتکا به تولید داخلی جوجه‌های گوشتی از سویه آرین می‌تواند در شرایط بحرانی، وابستگی کشور به سویه‌های خارجی را تا حد زیادی کاهش دهد و لاین آرین به‌عنوان «سلاح پدافندی» امنیت غذایی کشور باشد.