نبرد پنهان رسانهای علیه ایران: حقیقتها و تحریفها در میدان جنگ نرم
در دنیای امروز رسانهها به مهمترین و قدرتمندترین ابزار در جنگها و منازعات تبدیل شدهاند؛ بهویژه در کشورهایی که از سوی دشمنان استکباری با تهدیدات خارجی و جنگهای اقتصادی مواجهاند. جنگ نرم در کنار دیگر ابعاد تهدید، بهعنوان یک ابزار کارآمد در جهت دگرگونسازی ذهنیتها و تغییر الگوهای اجتماعی و سیاسی عمل میکند. جمهوری اسلامی ایران که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا به امروز با هجمههای پیچیده و متعددی روبهرو بوده، در این مسیر یکی از اصلیترین اهداف این نوع جنگ قرار گرفته است.
جنگ نرم برخلاف جنگ سخت، نیازمند بهکارگیری زور و ابزارهای نظامی نیست؛ در این جنگ دشمنان به دنبال تغییر در باورها، ارزشها و حتی ساختارهای فرهنگی و اجتماعی یک ملت هستند. این نوع جنگ عمدتاً از طریق ابزارهای رسانهای، فضای مجازی، تولید محتوا و تبلیغات رسانهای به وقوع میپیوندد. آنچه در این میان مهم است، دستکاری افکار عمومی و تغییر آن بهگونهای بوده که ملتها با رضایت و آگاهیهای کاذب، به همسو شدن با اهداف دشمن تن دهند.
در سالهای اخیر جمهوری اسلامی ایران بهویژه در حوزه رسانه و جنگ نرم، با هجمههای بیسابقهای روبهرو شده است؛ از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی تا به امروز رسانههای جهانی وابسته به قدرتهای استکباری و رژیم صهیونیستی با بهرهبرداری از شبکههای اجتماعی، تلویزیونهای ماهوارهای، رسانههای اینترنتی و دیگر ابزارهای نوین ارتباطی، سعی در تغییر چهره ایران اسلامی داشتهاند. هدف این رسانهها که بهطور گسترده در فضای بینالمللی منتشر میشوند، القای تصویری از ایران بهعنوان کشوری دیکتاتور، مداخلهگر، ناقض حقوق بشر و فاقد آزادیهای فردی و اجتماعی است.
از آنجا که جمهوری اسلامی ایران بر اصولی چون استقلال، عزت ملی و مقاومت در برابر سلطه جهانی بنا نهاده شده، طبیعی است که دشمنان این کشور برای حفظ هژمونی خود و سلطه بر منابع و سرنوشت ملتها، با استفاده از حربههای رسانهای، تلاش کنند تا این ارزشها را زیر سؤال ببرند. در این زمینه، رسانههای دشمن بهطور مداوم سعی دارند تا از طریق نشر اخبار دروغین، تحریف واقعیتها و پوشش دادن تصاویری نادرست از ایران، ذهنیت جهانیان را نسبت به جمهوری اسلامی ایران دچار تزلزل کنند. نمونههای آشکار از این اقدامها، انتشار اخبار جعلی در مورد نقض حقوق بشر، شرایط بحرانی اقتصادی و اجتماعی و ناآرامیهای داخلی کشور بوده که هدف اصلی آن ایجاد بیاعتمادی در میان مردم ایران و افکار عمومی جهانی است.
اما آنچه که در این تحلیل باید مورد توجه قرار گیرد، این است که جنگ رسانهای بههیچوجه محدود به رسانههای خارجی نیست. این جنگ نرم میتواند بهطور مستقیم بر فضای داخلی کشور نیز تأثیر بگذارد. حملات روانی، تبلیغاتی و رسانهای دشمن میتواند ذهنیت و آگاهی عمومی مردم را تحت تأثیر قرار دهد و در شرایط بحرانی، موجب بروز مشکلات جدی در حفظ انسجام اجتماعی و سیاسی شود. در این فضا، جلب توجه به اخبار منفی و گسترش پیامهای تفرقهافکنانه، هدف اصلی است.
در این راستا، وظیفه رسانههای داخلی و نهادهای مسئول در جمهوری اسلامی ایران بهویژه در حوزه ارتباطات و اطلاعرسانی، بسیار حائز اهمیت است. با توجه به هجمههای سنگین دشمن در عرصه رسانه، لازم است که رسانهها، بهویژه رسانههای داخلی، با بهرهبرداری از قدرتهای خود در راستای آگاهسازی عمومی، حقیقتیابی و پاسخگویی به شبهات، در برابر جنگ نرم مقابله کنند. این رسانهها باید با تولید محتواهایی که به تقویت هویت اسلامی و ایرانی میپردازد، از تحریف و دروغپردازی دشمن جلوگیری کرده و پیامهای واقعی جمهوری اسلامی را به افکار عمومی برسانند.
از سوی دیگر پوشش مناسب اخبار، استفاده از زبان فنی و تحلیلهای عمیق رسانهای برای تبیین واقعیات و خنثیسازی تبلیغات دشمن، ابزارهای کلیدی در برابر جنگ نرم بهشمار میروند. در این شرایط، رسانههای داخلی باید بهجای پذیرش روایتهای تحریفشده، خود به تولید روایتهای متناسب با واقعیتهای جامعه ایران پرداخته و درعینحال توانمندیها، دستاوردها و پیشرفتهای جمهوری اسلامی را در عرصههای مختلف علمی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، به تصویر کشند.
نکته مهم دیگر، ارتقای آگاهی رسانهای و توانمندی رسانهها در درک پیچیدگیهای جنگ نرم است. باید توجه داشت که در این عصر دیجیتال هر فرد به یک منبع تولید محتوا تبدیل شده است؛ شبکههای اجتماعی، سایتها و رسانههای غیر رسمی، امکان انتشار اطلاعات نادرست و تحلیلهای سطحی را برای هر فرد فراهم کردهاند. در این فضا، وظیفه رسانههای رسمی و نهادهای دولتی است که با استفاده از دانش رسانهای و استراتژیهای اصولی، بتوانند به مقابله با این تهدیدات برآیند.
درنهایت جنگ نرم در بستر رسانهای، درواقع تلاشی است برای تغییر و دگرگونسازی فرهنگها و هویتها؛ جمهوری اسلامی ایران با هویت اسلامی و آرمانهای بلند خود، همواره در برابر این تهدیدات مقاومت کرده است. در این مسیر، تقویت رسانههای داخلی و ایجاد فضایی برای آموزش و آگاهسازی مردم درباره ماهیت این جنگ نرم، میتواند یکی از مهمترین راههای مقابله با تلاشهای دشمنان برای از بین بردن اراده و هویت ملت ایران باشد. در برابر این تهدیدات، درک صحیح از جنگ رسانهای و مقاومت در برابر آن تنها از طریق اتحاد داخلی، تولید محتواهای ارزشمند و حمایت از رسانههای مستقل و آگاه، میسر خواهد بود.