همدان سپید؛ زمستانی که میتواند موتور تازه گردشگری استان شود
زمستان در نگاه سنتی، فصل رکود گردشگری تلقی میشود؛ فصلی که چمدانها بسته میمانند و مقاصد گردشگری در سکوتی سرد، فرو میروند. بهویژه در استانی مانند همدان که در دامان الوند آرمیده و حافظهاش پُر از تصاویر یخبندان و برف و کولاک است. اما این نگاه سالها است که در بسیاری از مناطق جهان، تغییر کرده و گردشگری زمستانی بهعنوان یک مزیت رقابتی و فرصت اقتصادی، شناخته میشود. استان همدان با همه ظرفیتهای طبیعی، تاریخی و اقلیمی خود، میتواند یکی از پیشگامان این تغییر نگاه در کشور باشد؛ ظرفیتی که هنوز آنگونه که باید، دیده و فعال نشده است.
همدان، استانی چهارفصل است، اما زمستان آن هویتی مستقل و جذاب دارد؛ ارتفاعات الوند، دشتهای پوشیده از برف روستاهای کوهپایهای با معماری بومی و هوای پاک، همه عناصری هستند که میتوانند پایههای گردشگری زمستانی استان را شکل دهند. پیست اسکی تاریکدره بهعنوان یکی از شناختهشدهترین جاذبههای زمستانی همدان، سالها است آماده میزبانی از علاقهمندان ورزشهای زمستانی است، اما واقعیت این بوده که گردشگری زمستانی به اسکی محدود نمیشود و همدان در این حوزه حرفهای بسیار بیشتری برای گفتن دارد.
برف برای بسیاری از گردشگران نه مانع، بلکه جاذبه است؛ تجربه سکوت طبیعت در زمستان، پیادهروی در مسیرهای برفی، عکاسی از مناظر سپید، اقامت در بومگردیهای روستایی با غذاهای محلی گرم و سنتی و حتی تجربه آیینها و سبک زندگی زمستانی مردم منطقه، همه و همه میتوانند به محصول گردشگری تبدیل شوند. روستاهای اطراف همدان از تویسرکان و ملایر گرفته تا فامنین و اسدآباد، هرکدام ظرفیت میزبانی از گردشگران زمستانی را دارند، به شرط آنکه برنامهریزی انجام و زمینه آموزش و زیرساخت لازم فراهم شود.
یکی از مزیتهای مهم گردشگری زمستانی، توزیع زمانی سفر است؛ همدان مانند بسیاری از مقاصد گردشگری کشور در ایام خاصی از سال با تراکم مسافر و در ماههای دیگر با رکود مواجه است. فعالسازی گردشگری زمستانی میتواند این چرخه نامتوازن را اصلاح، اشتغال را پایدارتر و درآمد فعالان حوزه گردشگری را از حالت فصلی، خارج کند. این موضوع بهویژه برای جوانان و ساکنان مناطق روستایی، اهمیت زیادی دارد.
البته نباید از چالشها غافل شد؛ ضعف زیرساختهای حملونقل در روزهای برفی، کمبود اقامتگاههای استاندارد زمستانی، نبود بستههای سفر مشخص و ضعف تبلیغات هدفمند، از موانع اصلی توسعه گردشگری زمستانی در همدان است. بسیاری از گردشگران بالقوه حتی نمیدانند که همدان میتواند مقصدی جذاب در زمستان باشد؛ اینجا نقش رسانهها، مدیریت استان و بخش خصوصی پُررنگ میشود. گردشگری زمستانی نیازمند روایتسازی است؛ باید تصویری تازه از همدان زمستانی و برفی، اما پُر رونق، در ذهن مخاطب ساخته شود.
نکته مهم دیگر پیوند گردشگری زمستانی با هویت فرهنگی استان است؛ زمستان در همدان فقط سرما و برف نیست، فصل قصهها، خوراکهای محلی، دورهمیها و آیینهایی است که میتوانند به تجربهای منحصربهفرد برای گردشگر تبدیل شوند. اگر این عناصر بهدرستی مستندسازی و معرفی شوند، همدان میتواند چیزی فراتر از یک مقصد تفریحی باشد؛ مقصدی فرهنگی و تجربهمحور.
درنهایت، گردشگری زمستانی برای همدان یک انتخاب لوکس نیست، بلکه ضرورتی راهبردی است. استانی که میخواهد در رقابت گردشگری کشور سهم بیشتری داشته باشد، باید از تمام فصلها و تمام ظرفیتهای خود استفاده کند. همدانِ سپید اگر جدی گرفته شود، میتواند نهتنها سرمای زمستان را به فرصت تبدیل کند، بلکه نفس تازهای به اقتصاد محلی، اشتغال جوانان و تصویر ملی استان بدمد.
زمستان همدان منتظر نگاه تازه ما است.