رئیس کمیسیون کسب‌وکارهای دانش‌بنیان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی سنندج گفت: تمرکز بر اقتصاد دیجیتال، فناوری مالی و زیرساخت هوش مصنوعی در منطقه آزاد تجاری بانه و مریوان، در کنار استفاده از ظرفیت نیروی متخصص استان می‌تواند کردستان را به یکی از قطب‌های تخصصی و مسئله‌محور نوآوری کشور تبدیل کند.
اردشیر عظیمی‌نیا روز یکشنبه اظهار کرد: ایران همچنان یک نماینده در فهرست 100 خوشه نوآوری جهان دارد، اما رتبه تهران از جایگاه 34 در سال 2023 به 65 رسیده است که نباید تنها به‌عنوان یک عدد آماری به آن نگاه کرد.
وی افزود: این افت رتبه نشان می‌دهد فاصله میان تولید دانش و خلق ارزش اقتصادی همچنان یکی از چالش‌های جدی اقتصاد ایران است، چراکه کشور از نیروی انسانی، دانشگاه‌ها و ظرفیت علمی قابل توجهی برخوردار است، اما مسئله اصلی تبدیل دانش به فناوری، فناوری به محصول و محصول به ثروت است.
رئیس کمیسیون کسب و کارهای دانش‌بنیان اتاق بازرگانی سنندج یکی از راهکارهای عملیاتی در این زمینه را استفاده از اختیارات تفویض‌شده به استانداران و تبدیل استان‌ها به «آزمایشگاه‌های اقتصاد دانش‌بنیان» خواند و گفت: هر استان به جای دنبال کردن یک نسخه واحد، باید چند مسئله بومی و اقتصادی پرهزینه و قابل اندازه‌گیری خود را شناسایی و برای حل آنها از ظرفیت شرکت‌های فناور، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی استفاده کند.
عظیمی‌نیا ادامه داد: مسائلی مانند آب، انرژی، کشاورزی، معدن، حمل‌ونقل و گردشگری می‌تواند متناسب با مزیت‌های هر استان در اولویت قرار گیرد، اما نکته کلیدی این است که دستگاه‌های اجرایی و صنایع بزرگ باید خریدار راه‌حل و متعهد به نتیجه باشند.
وی با بیان اینکه حل مسائل واقعی می‌تواند پایه شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان در استان‌ها باشد، اضافه کرد: اگر هر استان بتواند در یک بازه زمانی مشخص حتی سه تا پنج مسئله واقعی خود را با استفاده از فناوری حل کند، به‌تدریج اقتصاد دانش‌بنیانی از پایین به بالا شکل می‌گیرد؛ اقتصادی که بر مسئله واقعی، مشتری واقعی، قرارداد واقعی و درآمد واقعی استوار است، نه‌فقط بر تعداد پلتفرم‌های به‌هم‌رسانی.
این مسئول گفت: کردستان می‌تواند یکی از نخستین استان‌هایی باشد که این الگو در آن به‌صورت عملی آزموده می‌شود؛ نه بر مبنای شعار، بلکه با تکیه بر ظرفیت‌هایی که در استان در حال شکل‌گیری است.
*طراحی هاب صادرات خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات
عظیمی‌نیا اظهار کرد: مرکز هوش مصنوعی کردستان و کمیسیون شرکت‌های دانش‌بنیان اتاق بازرگانی سنندج طی ماه‌های اخیر تلاش کرده‌اند رویکرد مسئله‌محوری را جایگزین اقدامات پراکنده کنند که ازجمله آن‌ها می‌توان به طراحی هاب صادرات خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات برای استفاده از ظرفیت نیروی متخصص استان در بازارهای منطقه‌ای اشاره کرد.
وی افزود: برنامه‌ریزی برای جذب سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد تجاری بانه و مریوان با تمرکز بر اقتصاد دیجیتال، فناوری مالی و زیرساخت هوش مصنوعی نیز از دیگر محورهایی است که می‌تواند زمینه شکل‌گیری یک قطب تخصصی نوآوری در کردستان را فراهم کند.
وی به تجربه استفاده از فناوری در صنعت طیور استان نیز اشاره کرد و گفت: در این حوزه، شرکت‌های فناور بومی برای حل مسائل واقعی زنجیره تولید مرغ مادر و جوجه یک‌روزه راهکارهایی طراحی کرده‌اند که نمونه‌ای کوچک اما ملموس از امکان پیوند فناوری با نیاز واقعی اقتصاد استان است.
وی تأکید کرد: این تجربه‌ها نشان می‌دهد الگوی «مسئله بومی، مشتری واقعی و قرارداد واقعی» در استانی مانند کردستان نیز امکان‌پذیر است، مشروط بر اینکه دستگاه‌های اجرایی و صنایع بزرگ استان، به‌ویژه در حوزه‌های کشاورزی، معدن و گردشگری مرزی، نقش خریدار متعهد راه‌حل را بپذیرند.
این مسئول گفت: اختیارات جدید تفویض‌شده به استانداران در استانی مانند کردستان که با محدودیت‌های ناشی از مناطق مرزی و کمتر برخوردار بودن مواجه است می‌تواند نقش دوگانه‌ای در پاسخ به نیازهای اقتصادی فوری استان و شکل‌دهی به یک قطب تخصصی نوآوری در سطح ملی داشته باشد.
عظیمی‌نیا افزود: اگر این ظرفیت با حمایت واقعی نهادهای بالادستی و تعریف چند پروژه محدود اما قابل اندازه‌گیری همراه شود، کردستان می‌تواند به نمونه عملی شبکه‌ای از قطب‌های نوآوری تبدیل شود و در این صورت، تهران نیز از «تنها خوشه نوآوری کشور» به یکی از اجزای یک شبکه ملی از قطب‌های تخصصی و مسئله‌محور نوآوری تبدیل خواهد شد.