«نیروگاه شهیدمفتح»، الگوی بومیسازی کامل در صنعت برق کشور
عبدالمجید دیناروند با حضور در دفتر تحریریه روزنامه سپهرغرب و شرکت در برنامه «فرصت گفتوگو»، ضمن تبریک ایام خجسته دهه فجر، در تشریح خدمات این نیروگاه به استان همدان و کشور اظهار کرد: نیروگاه شهیدمفتح با ظرفیت منصوبه یکهزار مگاوات، برق تولیدی خود را به شبکه سراسری تزریق میکند و این انرژی درنهایت در بخشهای صنعت، کشاورزی و مصارف خانگی، مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: بهطور تقریبی، نیروگاه شهیدمفتح بین 1.7 تا 1.8 درصد از کل برق تولیدی کشور را تأمین میکند؛ همچنین در مجموعه شرکت مدیریت تولید برق شهیدمفتح، نیروگاه 90 مگاواتی دورود در استان لرستان نیز بهعنوان زیرمجموعه، فعالیت دارد که با ظرفیتی کمتر، خدمات مشابهی را ارائه میدهد.
* سوخت، مصرف آب و ملاحظات زیستمحیطی
مدیرعامل نیروگاه برق شهیدمفتح همدان با اشاره به نوع سوخت این نیروگاه، گفت: نیروگاه شهیدمفتح دارای قابلیت استفاده از دو نوع سوخت گاز و مازوت است که گاز بهعنوان سوخت اصلی و مازوت بهعنوان سوخت پشتیبان، تعریف شده؛ بااینحال با توجه به شرایط خاص حاکم، در اغلب سالها از سوخت دوم استفاده شده است.
دیناروند در ادامه به مدیریت مصرف آب اشاره کرد و افزود: از سال 1395 با احداث برجهای خشک، برداشت آب از چاهها بهشدت کاهش یافت. همچنین با انتقال خط پساب به نیروگاه، از همان سال مصرف آب چاه به حدود دو حلقه و صرفاً برای مصارف عمومی، محدود شد؛ امروز عمده مصرف آب نیروگاه از طریق پساب تأمین میشود که در زمان اوج بار، حدود دو هزار متر مکعب بر ساعت است و از فاضلاب استان همدان به نیروگاه منتقل میشود. مطالعات انجامشده از سال 1395 تاکنون، نشان میدهد که عملاً پساب جایگزین آب چاه شده است.
* رکوردهای بهرهبرداری و کاهش خروج اضطراری
وی با اشاره به عملکرد یکساله اخیر نیروگاه، تصریح کرد: در یکسال گذشته واحدهای نیروگاه شهیدمفتح با بهرهبرداری بسیار مطلوبی فعالیت کردهاند، بهطوری که در مجموع چهار واحد نیروگاه، تنها یک مورد خروج اضطراری ثبت شده است؛ حتی یکی از واحدها بیش از 40 ماه بدون تریپ در مدار بوده که معادل بیش از سه سال بهرهبرداری مستمر است.
دیناروند توضیح داد: خروج اضطراری زمانی رخ میدهد که اپراتور نتواند فرآیندها را در شرایط استاندارد ادامه دهد و واحد برای حفاظت از خود، تولید انرژی را متوقف کند. اینکه یک واحد 250 مگاواتی یا یک مجموعه یکهزار مگاواتی بتواند چنین مدت طولانی بدون خروج اضطراری فعالیت کند، در سطح جهانی کمنظیر است و نشاندهنده توان بالای عملیاتی و بهرهبرداری کارکنان نیروگاه در بخشهای مختلف ازجمله بهرهبرداری، تعمیرات، مهندسی، مالی و پشتیبانی است.
* بومیسازی قطعات و حمایت از تولید داخل
مدیرعامل نیروگاه برق شهیدمفتح همدان با تأکید بر سیاست بومیسازی قطعات، گفت: بخش قابل توجهی از قطعات مورد استفاده در نیروگاه شهیدمفتح در داخل کشور و حتی در استان همدان و کارگاههای معمولی ساخته میشود؛ رسالت ما این است که با انتقال دانش فنی نیروگاه، سطح این کارگاهها را ارتقا دهیم تا تولیدات آنها به کیفیت قابل استفاده در نیروگاه برسد.
وی افزود: طی سالهای گذشته حتی یک دلار خرید خارجی در نیروگاه انجام نشده و تمامی نیازها از طریق قطعات جایگزین ساخت داخل، تأمین شده است.
* تعمیرات اساسی و آمادگی برای اوج بار تابستان
دیناروند با اشاره به برنامههای تعمیراتی، بیان کرد: علاوهبر تولید، در سال جاری تمرکز جدی بر تعمیرات نیز وجود داشته است؛ تعمیرات از ماه مهر آغاز شده و واحدها برای اوج بار تابستان 1405 آماده میشوند. در مهرماه یک دوره تعمیرات میاندورهای به مدت حدود 40 روز انجام شد و پس از آن تعمیرات دورهای 90 روزه در دستور کار قرار گرفت که اکنون در آستانه راهاندازی واحدها قرار داریم.
وی افزود: در این تعمیرات حدود سه تا چهار هزار قطعه تعویض میشود و پس از پایان عملیات، واحد میتواند تا 40 هزار ساعت بدون نیاز به تعمیرات سنگین یا اساسی، به فعالیت خود ادامه دهد.
* آموزش و توانمندسازی نیروی کار بومی
مدیرعامل نیروگاه برق شهیدمفتح یکی از اهداف مهم تعمیرات امسال را آموزش نیروی انسانی بومی دانست و گفت: در این دوره حدود 120 نفر از کارگران روستاهای اطراف جذب و تحت آموزشهای ایمنی و فنی تکمیلی قرار گرفتند؛ این افراد در فرآیند تعمیرات مشارکت داده شدند و امروز با افتخار میتوان گفت تعمیرات نیروگاه با همین نیروهای بومی و روزمزد به پایان رسیده است.
دیناروند درادامه تأکید کرد: این کارگران که پیشتر تنها توان انجام کارهای ساده را داشتند، امروز به نیروهای فنی توانمند و ارزشمند تبدیل شدهاند و این موضوع در کنار بهرهبرداری موفق از قطعات ساخت داخل، از دستاوردهای مهم نیروگاه شهیدمفتح طی سال جاری بهشمار میرود.
* جذب نخبگان بومی و کاهش چالشهای بهرهبرداری
این مقام مسئول با اشاره به برنامههای منابع انسانی این نیروگاه، گفت: نیروگاه شهیدمفتح امروز به یکی از نیروگاههای شاخص کشور تبدیل شده و در همین راستا درصدد هستیم از ظرفیت نخبگان دانشگاهی و استعدادهای برتر استفاده کنیم؛ یعنی آنها را جذب نیروگاه کرده، آموزش دهیم و در استان همدان ماندگار کنیم.
وی افزود: تجربه نشان داده هرچه نیروهای بومی بیشتری بهکار گرفته شوند، مشکلات نیروگاهی کاهش مییابد؛ دلیل آن هم روشن است، این نیروها در کنار خانوادههای خود هستند، حاشیههای اجتماعی و فردی کمتری داشته و تمرکز بیشتری بر کار دارند. به همین دلیل تلاش ما بر این است که جذب، آموزش و تثبیت نیروهای بومی منطقه، در اولویت باشد.
* تربیت کارگران فنی از سطح جامعه
مدیرعامل نیروگاه برق شهیدمفتح همدان با اشاره به آموزش نیروهای عملیاتی، تصریح کرد: همانطور که پیشتر هم اشاره کرده بودم، در حوزه آموزش کارگران تلاش جدی صورت گرفت تا افراد شناسایی، آموزش و تبدیل به نیروهای فنی شوند. ممکن است نیروگاه تنها چند ماه از این افراد استفاده کند، اما این نیروها پس از آن بیکار نمیمانند و بهعنوان کارگران فنی در پروژههای نیروگاهی سایر استانها، بهکار گرفته میشوند؛ اتفاقی که در سالهای گذشته نیز سابقه داشته است.
* نیروگاهی 33 ساله با توان اسمی اولیه
دیناروند در پاسخ به وضعیت فنی نیروگاه گفت: 33 سال از زمان ساخت نیروگاه شهیدمفتح گذشته، اما به همت کارکنان، همچنان در توان اسمی اولیه خود فعالیت میکند. انتظار ما این است که در تابستان 1405 نیز بتوانیم یکهزار مگاوات برق از این نیروگاه دریافت کنیم؛ کاری که در نوع خود کمنظیر است.
وی افزود: این موضوع حتی برای شرکت سازنده نیروگاه نیز شگفتآور بود؛ آنها پس از بازدیدهای میدانی، به صحت این ادعا پی بردند و با ارسال لوح تقدیر، از تلاش کارکنان نیروگاه قدردانی کردند. بهواقع نیروگاه ما با برند سازنده خارجی، پس از بالغبر سه دهه، همچنان با توان اولیه خود تولید میکند.
* عبور از عمر طراحیشده نیروگاه
دیناروند درباره عمر مفید نیروگاهها توضیح داد: بهطور استاندارد، نیروگاهها برای 25 سال تولید برق طراحی میشوند و پس از آن باید از رده خارج شوند، اما با توجه به اینکه مجموعه ما با پول بیتالمال احداث شده، نهایت دقت را بهکار گرفتهایم تا ارزش این سرمایه نهتنها کاهش نیابد، بلکه حفظ شود و حتی افزایش یابد؛ امروز نیروگاه شهیدمفتح هشت سال بیش از عمر طراحیشده خود با راندمان مطلوب، درحال فعالیت است.
* اطمینان به قطعات ساخت داخل
وی در پاسخ به پرسشی درباره اعتماد به قطعات داخلی گفت: ذهنیت عمومی جامعه ممکن است بر این اساس باشد که تجهیزات خارجی کیفیت بالاتری دارند، اما در نیروگاه شهیدمفتح هر قطعهای که در کارگاههای داخلی ساخته میشود، با نظارت مستقیم کارشناسان نیروگاه و مطابق استانداردهای فنی است. همکاران ما در تمام مراحل ساخت حضور دارند، تستهای عملکردی انجام میگیرد و تنها پس از تأیید نهایی، قطعه نصب میشود.
دیناروند تأکید کرد: با اطمینان میگویم قطعاتی که با این فرآیند ساخته میشوند، در بسیاری موارد کیفیتر از نمونههای خارجی هستند؛ نیروی انسانی ایرانی، دانش و مهارت زیادی دارد و شایسته اعتماد است.
* نخبگان صنعت نیروگاهی، سرمایههای ملی
مدیرعامل نیروگاه برق شهیدمفتح همدان گفت: کارکنان صنعت نیروگاهی ایران از نخبهترین نیروهای فنی در سطح جهان هستند؛ دعوتنامههای متعددی با پیشنهاد حقوقهایی چندبرابر، از کشورهای مختلف برای این افراد ارسال میشود، اما بسیاری از آنها بهدلیل تعهد ملی و علاقه به کشور، ترجیح میدهند در ایران بمانند و خدمت کنند.
* نقش کلیدی نیروگاه در زمان اوج مصرف
وی با اشاره به نقش نیروگاه در زمان اوج مصرف، افزود: اگرچه ظرفیت منصوبه نیروگاه حدود دو درصد از کل ظرفیت کشور است، اما در تابستانها، خدمات ارائهشده از سوی نیروگاه شهیدمفتح به حدود پنج درصد برق مورد نیاز کشور میرسد؛ در این دورهها هیچگونه محدودیتی در تولید نداریم و با آمادگی کامل وارد اوج مصرف میشویم.
دیناروند در پایان سخنانش خاطرنشان کرد: از اواسط اردیبهشتماه تولید حداکثری آغاز میشود و با جلوگیری از خروج ناخواسته واحدها، از خاموشیهای ناگهانی جلوگیری میکنیم. چراکه هر خروج ناخواسته، حداقل هشت ساعت زمان برای بازگشت واحد به مدار نیاز دارد.
