1400/8/29 09:56:54
*
0
48610

بحران بانکی علت تشدید تورم

بمب ساعتی شبه پول در کمین اقتصاد
سپهرغرب، گروه اقتصادی: یک کارشناس بودجه گفت: مسئله اصلاحات ساختاری بودجه خود به قدری اساسی و پیچیده هست که پرداختن به آن دیگر جایی برای سایر مسائل در بخشنامه بودجه نمی‌گذارد.

مهدی خوشخوی در بررسی بخشنامه برنامه و بودجه سال 1401، ضمن تصدیق تلاش دولت برای حرکت رو به جلو، این بخشنامه را فاقد چارچوب و نکات لازم دانست و با اشاره به اینکه نمی‌توان همه مسائل مهم اقتصاد کشور را در بخشنامه و قانون بودجه گنجاند، اظهار کرد: مسئله اصلاحات ساختاری بودجه خود به قدری اساسی و پیچیده هست که پرداختن به آن جایی برای سایر مسائل در بخشنامه بودجه نمی‌گذارد. خاصه اینکه مقوله‌ای به نام برنامه‌ریزی اقتصادی هنوز در کشور شکل نگرفته است و حتی نهاد متولی قوی و مشخصی که با نگاه بلندمدت به این مسئله بپردازد وجود ندارد. مسئله برنامه‌ریزی، مسئله‌ای نیست که در عرض یک سال بخواهد سریع مطرح شود و به دستاوردهایی چون رشد اقتصادی پایدار، افزایش بهره‌وری و ثبات اقتصادی منجر شود. بنابراین آنچه در حوزه بودجه در حال حاضر فوری و حیاتی است، اصلاح ساختارها و روندهای معیوب است و مقوله‌هایی چون ثبات اقتصادی را باید در چارچوبی کلان‌تر و عمیق‌تر دنبال کرد.

وی ادامه داد: به علاوه در بخشنامه فعلی شاهد آن هستیم که تنها به ذکر آمال و مطلوب‌ها بسنده شده و خالی از هرگونه راهکار مشخص و اقدامات طراحی شده است. با واگذار کردن ارتقای بهره‌وری و ایجاد ثبات اقتصادی به یک یا چند دستگاه و ملزم کردن آن‌ها به ارائه برنامه برای تحقق این موارد، اگر قرار بود مشکلات کشور حل شود، تاکنون حل شده بود. بنابراین آنچه نیاز اصلی کشور است و جای خالی آن احساس می‌شود، تعریف یک نقشه راه دقیق و اصولی برای اقدامات اقتصادی مشخص ازجمله در حوزه بودجه است. چیزی که اثری از آن در بخشنامه مذکور همچون سایر اسناد تدوین شده، یافت نمی‌شود.

این کارشناس بودجه افزود: به عبارتی بخشنامه مذکور را می‌توان سندی خالی از هرگونه محتوا و روش و فارغ از پشتوانه کارشناسی و فنی دانست. به عنوان مثال اینکه چرا باید رشد اقتصادی هشت درصدی برای سال آینده هدف‌گذاری شود، متکی بر هیچ توضیح و تبیین کارشناسی و مطالعه فنی نیست و صرفاً امری مطلوب در ذهن مسئول اجرایی کشور است که بر روی کاغذ می‌آید.

  رشد 80 درصدی هزینه‌ها از کجا آب می‌خورد؟

خوشخوی همچنین میزان افزایش حقوق‌ها را از موارد مهم طرح شده در رابطه با بودجه 1401 دانست و گفت: طبق آنچه که بیان شده، دولت قصد دارد یک چارچوبی ایجاد و از افزایش بی‌رویه حقوق جلوگیری کند. اما اگر با نگاهی واقع‌بینانه به بودجه سال جاری نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که تنها مشکل آن فقط بحث افزایش 25 درصدی حقوق‌ها نبوده است. با یک نگاه کلی به بودجه 1400 می‌توان متوجه شد که اجزای بخش هزینه‌ها، به طور متوسط حدود 80 درصد رشد داشته است. پس اگر فقط همان افزایش 25 درصدی حقوق و دستمزدها مطرح بود، چنین سیر صعودی را نباید در بخش هزینه‌ها مشاهده می‌کردیم.

وی ادامه داد: دلیل این امر همچنان برای کارشناسان مجهول مانده است. چرا که یک سری از بخش‌ها مانند هزینه‌های رفاهی شفافیت ندارند و مشخص نشد که این افزایش چشم‌گیر هزینه‌ها، از کجا آب می‌خورد. پس باید برای روشن شدن امر، اولاً باید بپرسیم که در بودجه 1400، افزایش 25 درصدی حقوق‌ها چه سهمی در افزایش هزینه‌ها داشت که امیدوار باشیم با کاهش آن، جلوی رشد هزینه‌ها گرفته شود.

وی افزود: دوماً فرض بگیریم حقوق و دستمزدها اثر بسیار زیادی روی هزینه‌ها دارد و اگر جلوی رشد آن گرفته شود، از رشد بودجه هم جلوگیری می‌شود. اما در سالی که تورم آن 58 درصد تخمین زده می‌شود، با 10 درصد چطور می‌توانیم این قدرت خرید از دست رفته خانواده‌ها را حفظ کنیم؟ پس این امر یعنی جلوگیری از افزایش شدید حقوق و دستمزد هرچند مطلوب است، اما تداوم آن تقریباً نشدنی است. چرا که اگر تورم به همین منوال ادامه پیدا کند، بعد از مدتی برون ریزی اجتماعی اتفاق افتاده و دولت مجبور می‌شود موضع خود را ترک کند.

  عامل مغفول مانده در تشدید تورم

این کارشناس بودجه به ریشه‌های تورم در اقتصاد کشور اشاره کرد و گفت: پندار مسئولان حاضر، این گونه است که عامل اصلی تورم، کسری بودجه است. این مطلب به طور کلی صحیح است چرا که در طول تاریخ، کسری بودجه موجب ایجاد تورم شده است و البته در حال حاضر هم کسری بودجه در وضعیت کنونی تورم مؤثر است. اما نقشی که کسری بودجه در تورم داشته را باید تا قبل از دهه اخیر تورم جستجو کرد که متوسط تورم 23 درصد گزارش می‌شد.

خوشخوی افزود: مسئله اینجاست که اکنون متوسط تورم ما روی 40 درصد قرار گرفته است. چراکه در این شرایط، این بحث بحران بانکی است که عامل مؤثرتر در تورم است. کسری بودجه به تنهایی نمی‌تواند این واگرایی را به این شدت رقم بزند. اما متأسفانه عامل بحران بانکی در حالی که نقش اصلی را بازی می‌کند، برای بسیاری از مسئولین عیان نیست. مصداق بارز این گفته هم میزان شبه پول است.

وی با اشاره به میزان 87 درصدی شبه پول در کشور گفت: این امر به معنای یک بمب ساعتی است که اگر پنج تا 6 درصد آن برون‌ریزی پیدا کند، وقایعی مشابه سال 97 و بعد آن را می‌تواند رقم زند. همانطور که میدانید، سال 97 تنها حدود 6 درصد از شبه پول ما به پول تبدیل شد و آن جهش‌های ارزی و قیمتی اتفاق افتاد.

این کارشناس بودجه در گفت‌وگو با مهر وضعیت کنونی را ادامه راه روند گذشته دانست و گفت: اوضاع وخیم اقتصادی نه‌تنها حل نشده، بلکه مانند یک گوی غلطان در حال بزرگ‌تر شدن است. اگر از زاویه کسری بودجه نیز نگاه کنیم، دولت اقدام خاصی صورت نداده است که دنبال کاهش تورم و عدم افزایش حقوق‌ها باشیم. عدم افزایش شدید حقوق‌ها امری لازم و مطلوب است. اما راه حل آن از کنترل تورم که ابرمسئله اقتصاد کشور است می‌گذرد نه از کاهش دستوری سطح واقعی دستمزد و حقوق.





نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سپهرآنلاین در وب سایت منتشر خواهد شد

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد

© کپی بخش یا کل هر کدام از مطالب سپهرغرب با ذکر منبع امکان پذیر است.

قدرت گرفته از سیستم مدیریت تحریریه و خبرگزاری "سی رخ"