وانت‌های بی‌برنامه؛ چالشی برای مردم، پلیس و راهداری کردستان
بر این اساس، برای جلوگیری از قاچاق کالا توسط وانت بارها که بدون سند اقدام به حمل و نقل می‌کنند، طبق دستورالعمل، جابجایی بار در جاده توسط وانت‌بارها با دریافت بارنامه باید انجام شود.
اما این موضوع در استان کردستان به دلایلی ازجمله دیدگاه‌های متفاوت دستگاه‌های مرتبط مانند پلیس راه و راهداری، چندان جدی گرفته نشده است.
البته پلیس راه کردستان بر خلاف اداره کل راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای استان، شفاف تر در این رابطه اظهار نظر کرد که شرح آن در ادامه این گزارش می‌آید.
*الزام اخذ بارنامه توسط وانت بارهای برون‌شهری
راجع به این موضوع با مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده‌ای کردستان صحبت کردیم که گفت: الزام دریافت بارنامه توسط وانت‌بارهای برون‌شهری در دستور کار کمیسیون هماهنگی، برنامه ریزی و نظارت بر مبارزه با قاچاق کالا و ارز استان کردستان قرار گرفت.
از فرزاد حسنی سؤال شد که آیا الزامی برای داشتن بارنامه از سوی وانت‌بارهای شخصی نیز وجود دارد که پاسخ شفافی نداد.
وی ادامه داد: دریافت بارنامه برای تردد وانت بارها در محورهای برون‌شهری کشور الزامی است و عملیاتی کردن آن نیازمند هماهنگی منسجم‌تر دیگر دستگاه‌های استان است.
مدیرکل راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای کردستان افزود: به‌منظور بهره‌مندی صاحبان کالاها و رانندگان و مالکان وانت بارها از مزایای بارنامه تمبردار دولتی متولیان امور از جمله اداره کل صمت و شهرداری بایستی اطلاع‌رسانی لازم را انجام داده و مزایای طرح تبیین شود.
حسنی یادآور شد: با توجه به تأثیر وانت‌بارها در افزایش ایمنی تردد در جاده‌ها و نقش ناوگان مذکور در حمل کالاهای اساسی و لزوم قانونمند کردن فرایند حمل، اقدامات اطلاع رسانی و کنترل و نظارت باید در دستور کار ارگان‌های ذی‌ربط قرار گیرد.
وی اضافه کرد: 9 هزار و 400 دستگاه وانت‌بار دارای کارت هوشمند در استان وجود دارد که بدون بارنامه اقدام به حمل بار در مسیرهای بین شهری می‌کنند و باید راهکاری برای رفع این مشکل در نظر گرفته شود.
مدیر کل راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای کردستان افزود: در استان جابه جایی 9 میلیون تن کالا توسط کامیون‌ها انجام می‌گیرد که از این میزان حدود پنج هزار تن آن توسط وانت‌بارها صورت می‌گیرد.
حسنی با اشاره به وقوع 10 درصد تصادفات برون‌شهری کشور توسط وانت‌بارها، گفت: این عدد در استان 12.3 درصد بوده و بیش از میانگین کشوری است.
وی بر لزوم مدیریت و کنترل بارنامه وانت‌بارها در مسیرهای برون‌شهری تأکید و بیان کرد: صدور بارنامه یعنی شناسنامه بار و علاوه بر آن راننده می‌تواند از مزایای بیمه و بازنشستگی برخوردار شود.
مدیرکل راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای کردستان گفت: ساز و کار این موضوع آماده است و انتظار داریم برای مدیریت این وضعیت پلیس، صمت و شهرداری هماهنگی کافی با این اداره کل داشته باشند.
*قانونی برای برخورد با وانت بارهای پلاک شخصی فاقد بارنامه وجود ندارد
جانشین رئیس پلیس راه کردستان اما کمی متفاوت صحبت کرد گفت: بحث بارنامه‌دار بودن وسایل نقلیه باری، طبق قانون حمل بار و مسافر صادر می‌شود و در این قانون، تأکید شده که وانت بارهای با پلاک شخصی مشمول صدور بارنامه نمی‌شوند.
سرهنگ حمید عبدالملکی با اشاره به اینکه بیش از 80 درصد وانت‌بارهای استان دارای پلاک شخصی هستند و قانون حمل بار شامل این خودروها نیست، افزود: تا زمانی که این قانون اصلاح و مشمول تمام وسایل نقلیه نشود، قطعا مشکلاتی برای صدور بارنامه خواهیم داشت.
وی با بیان اینکه نظارت بر ناوگان عمومی برعهده اداره کل راهداری است، ادامه داد: پلیس در این رابطه، براساس قانون رسیدگی به تخلفات، بر عملکرد راننده و شرکت حمل و نقل نظارت می‌کند.
جانشین رئیس پلیس راه کردستان یادآور شد: پلیس خودرویی را متوقف می‌کند که تخلفی صورت گرفته باشد؛ بنابراین در رابطه با وانت‌های پلاک شخصی بدون بارنامه براساس قانون، نمی‌توانیم ورود کنیم.
سرهنگ عبدالملکی با اشاره به تفویض کنترل وانت‌بارهای دارای پلاک عمومی به دوربین‌های توزین در حال حرکت، اضافه کرد: در کردستان فقط مسیر سنندج به کامیاران مجهز به این دوربین است.
وی گفت: برای اینکه پلیس بتواند با وانت‌بارهای پلاک شخصی فاقد بارنامه برخورد کند، باید کد ویژه‌ای در این رابطه به‌عنوان قانون در سامانه اجراییات پلیس راهور ناجا تعریف شود؛ یعنی طرحی که پشتوانه قضائی و قانونی داشته باشد.
جانشین رئیس پلیس راه کردستان یادآور شد: پلیس به‌صورت منطقه‌ای یا استانی به هیچ وجه امکان برخورد با تخلف را ندارد و در صورت تعریف قانون کشوری، ما نیز در این حوزه ورود خواهیم کرد.
به‌نظر می‌رسد در رابطه با اجرای قانون لزوم صدور بارنامه برای وانت‌بارهای برون‌شهری و برخورد با وانت‌بارهای بدون بارنامه شخصی و دولتی، اختلاف نظر یا شاید تفسیر متفاوت وجود دارد و این خلأ و نبود هماهنگی بین دستگاه‌هایی مانند پلیس راه و راهداری، اجرای آن را در استان عملا راکد گذاشته است.