از ژئوکدسازی 1103 روستا تا کد پستی مکانمحور؛ همدان پیشگام زیرساختهای دولت الکترونیک
مدیرکل پست استان همدان، با تشریح اجرای طرح بهروزرسانی نشانیهای استاندارد مکانمحور گفت: اطلاعات مکانی بیش از هزار روستای استان کدگذاری دقیق جغرافیایی (ژئوکد) شده است. این کار بخشی از طرح بهروزرسانی آدرسهای استاندارد است. این اقدام اساسی باعث راحتتر شدن خدمات دولت الکترونیک، کم شدن نیاز به مراجعه حضوری مردم و دقیقتر شدن خدمات عمومی و پستی در کل استان همدان شده است.
فرامرز روستایی، در بخش دوم سخنان خود در دفتر روزنامه سپهرغرب و در برنامه «فرصت گفتوگو» با اشاره به طرح بهروزرسانی اطلاعات مکانی روستاهای استان گفت: در استان همدان حدود یکهزار و 103 روستا وجود دارد و یکی از وظایف اصلی شبکه ملی پست، بهروزرسانی، بههنگامسازی و در نهایت دادهمایی این اطلاعات در شبکه پستی است؛ اطلاعاتی که ذیل طرح نشانی استاندارد مکانمحور یا همان National Address File قرار میگیرد.
او افزود که این پروژه، فقط یک کار فنی نیست؛ بلکه یکی از حلقههای کلیدی در «خدمات دولت الکترونیک» و کاهش مراجعات حضوری مردم به دستگاههاست.
این مقام مسئول همچنین توضیح داد که دلیل اصلی این بهروزرسانی این بود که اطلاعات روستاهای استان قدیمی شده بود. برخی از دادهها مربوط به سالهای 1391 و 1392 و برخی دیگر مربوط به سال 1397 بود و در سالهای گذشته، اطلاعات به طور کامل بهروز نشده بود.
روستایی ادامه داد: این موضوع به یکی از دغدغهها و مشکلات جدی روستاییان عزیز و همچنین دستگاههای همکار در حوزه خدمات دولت الکترونیک تبدیل شده بود؛ بهگونهای که در بسیاری از موارد، روستاییان برای احراز هویت و دریافت خدمات، ناچار بودند به ادارات شهرستانها مراجعه کنند یا حتی امکان بارگذاری اطلاعات از طریق کافینتها را نیز نداشتند، چراکه دادههای پستی موجود بهروز نبود.
وی تأکید کرد: کار جدی بهروزرسانی از اردیبهشت 1404 شروع شد. با جذب حدود دو و نیم تا سه میلیارد تومان اعتبار اولیه از مرکز، ما توانستیم در مرحله نخست، اطلاعات روستاهای شهرستانهای ملایر، نهاوند و تویسرکان را بهروز و نهایی کنیم.
او گفت: در این فرآیند، اطلاعات روستاها ژئوکد و نقاط اتصال مکانی آنها برقرار شد؛ بهگونهای که هر روستا میتواند در بستر اینترنت و بر اساس مختصات جغرافیایی خود، به آدرس استاندارد مکانمحور و کد پستی 10 رقمی مورد تأیید دستگاههای همکار پروژه دسترسی پیدا کند و پاسخگوی استعلامهای دروندستگاهی باشد.
مدیرکل پست همدان افزود: در اواخر تیرماه نیز موفق شدیم در مرحله دوم، حدود دو و نیم تا سه میلیارد تومان دیگر اعتبار جذب کنیم و بهروزرسانی اطلاعات روستاهای شهرستان اسدآباد و سایر روستاهایی که عمده مشکلات آنها مربوط به دادههای سال 1397 بود را انجام دهیم.
روستایی گفت: ادارهکل پست استان همدان موظف بود تا پایان اردیبهشت 1405، اطلاعات روستایی را کامل بهروز کند اما خوشبختانه ما تا پایان دیماه توانستیم تمام مناطق روستایی استان بهجز شهرستان رزن را به این فرآیند برسانیم و مشکلات مربوط به دادهها و بهروزرسانی اطلاعات را حل کنیم.
وی درباره علت تأخیر در رزن توضیح داد: در شهرستان رزن، بهدلیل برنامهریزی مناسبِ فرماندار محترم و شهردار و اقداماتی که پیشتر در حوزه اطلاعات مکانی انجام شده بود، تصمیم گرفتیم از دوبارهکاری و تحمیل هزینههای اضافی جلوگیری کنیم. به همین منظور، با یک شرکت بخش خصوصی وارد قرارداد سهجانبه و تفاهمنامه شدیم تا همزمان با اجرای طرح، پلاککوبی و برداشت دادههای اطلاعاتی نیز انجام شود.
مدیرکل پست استان همدان خاطرنشان کرد: با پیگیریهای انجامشده، پیشبینی میکنیم حداکثر تا پایان بهمنماه و نهایتاً تا نیمه نخست اسفندماه، فرآیند بهروزرسانی اطلاعات روستاها و شهرهای شهرستان رزن نیز بهطور کامل به پایان برسد. به این ترتیب، حدود دو ماه و نیم زودتر از زمانبندی مصوب، تعهد شرکت ملی پست در استان همدان محقق خواهد شد.
روستایی درباره خروجی این پروژه گفت: در حوزه شهری، این فرآیند در تمامی شهرهای استان بهطور کامل انجام شده. بهطور خلاصه، ما اطلاعات توصیفی نشانیها را به دادههای هندسی و مکانی متصل کردهایم؛ فرآیندی که به آن «ژئوکدسازی» گفته میشود و بر اساس آن، آدرسهای متنی و نوشتاری به مختصات دقیق جغرافیایی متصل شدهاند تا زیرساخت لازم برای ارائه خدمات دقیق و سریع دولت الکترونیک فراهم شود.
او تأکید کرد که «کد پستی 10 رقمی» دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا میکند؛ وقتی آدرس، از یک متن قابلتفسیر به یک «شناسه استانداردِ مکانمحور» تبدیل شود.
مدیرکل پست همدان افزود: در این فرآیند، اطلاعات توصیفی و حروفی نشانیها به اطلاعات عددی تبدیل میشود که در قالب یک کد پستی 10 رقمی تعریف شده، با ارائه این کد پستی 10 رقمی، نقطه دقیق مختصات جغرافیایی مشخص میشود و دیگر نیازی به ثبت نشانی بهصورت توصیفی وجود ندارد.
روستایی با یک تشبیه روشن گفت: همانگونه که هر فرد دارای یک کد ملی است و این کد بیانگر هویت شناسنامهای اوست، کد پستی نیز بهعنوان یک شناسه گویا، بیانگر آدرس و مکان استاندارد افراد میشود. تحقق کامل این موضوع، میتواند در حوزه استعلامها، برنامهریزی خدمات و حتی شفافیت برخی فرآیندهای اقتصادی اثر بگذارد.
وی در ادامه این نگاه زیرساختی، بار دیگر بر اهمیت نظم زمانی در شبکه پستی نیز تأکید کرد و گفت: وقتی یک شبکه، نقش هاب را برعهده دارد، کوچکترین تأخیر یا بینظمی، به زنجیرههای بعدی سرایت میکند؛ به همین دلیل «زمانبندی» به اندازه تجهیزات مهم است.
او یادآوری کرد که کارکرد هاب، فقط جمعآوری و ارسال نیست؛ بلکه ایجاد یک «نظم قابل اتکا» در حرکت مرسولات بین استانهاست؛ نظمی که هم به مردم اطمینان میدهد و هم به کسبوکارها امکان برنامهریزی.
در پایان، مدیرکل پست استان همدان تأکید کرد: پروژههای دادهمحور مانند ژئوکدسازی روستاها، در کنار پروژههای لجستیکی و حملونقلی، دو بال اصلی تحول شبکه پست هستند؛ «یکی شبکه را در میدان عملیات سریعتر و دقیقتر میکند و دیگری شبکه را به زیرساخت دولت الکترونیک و خدمات عمومی متصل میسازد.»