کیف جادویی لوازم‌آرایش، برای بچه‌ها مثل سرزمین عجایب است. سرزمینی که شاید اگر درست حواسمان نباشد، اعتمادبه‌نفس فرزندمان را ببلعد. اما این وسط واکنش درست کدام است؟! تنبیه یا توضیح؟! شاید هیچ‌کدام...
یکی از سؤالاتی که به‌ویژه مادران از ما می‌پرسند این است که: چگونه مانع شویم که کودکان خردسالمان آرایش کنند یا مدام سراغ لوازم‌آرایش ما بیایند؟ و اگر آرایش کردند، واکنش صحیح ما چیست؟ مریم تگریان، دکتری مدیریت و کارشناسی ارشد مشاوره، با چهار راهکار تربیتی به این پرسش پاسخ می‌دهد.
پیش از هر چیز، باید به یک نکته مهم اشاره کنم؛ فارغ از مباحث شرعی یا عرفی، آرایش‌کردن در کودکی به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود. روان‌شناسان بر این باورند که تمایل به آرایش در سنین پایین، می‌تواند نشانه‌ای از کاهش عزت‌نفس باشد؛ گویی کودک احساس می‌کند به‌خودی‌خود ارزشمند و زیبا نیست و برای زیباتر شدن به ابزارهای جانبی نیاز دارد؛ بنابراین، توصیه‌های ما در این زمینه صرفاً جنبه تربیتی دارد.»
*میز آرایش در خانه شما کجاست؟
1. در دسترس نبودن لوازم آرایش:
لوازم آرایش به‌دلیل رنگ‌ها و بسته‌بندی‌های جذاب، برای کودکان بسیار وسوسه‌انگیز است. علاوه بر این، کودک در سن تقلید است و دوست دارد مانند بزرگترها رفتار کند. پس اولین قدم این است که لوازم خود را از دسترس آن‌ها دور نگه دارید. همان ضرب‌المثل معروف «چشم ببیند، دل بخواهد» کاملاً اینجا صدق می‌کند.
2. عدم آرایش در حضور کودک:
تا حد امکان، مقابل فرزندتان آرایش نکنید. انجام این کار در اتاق، سرویس بهداشتی یا زمانی که کودک مشغول بازی است، کمک می‌کند او این فرآیندِ جذابِ «نقاشی‌گونه» را نبیند و کنجکاوی‌اش تحریک نشود.
*شخصیت کودکتان را بسازید
3. واکنشِ خنثی در صورت تکرار کم:
اگر کودک به‌ندرت سراغ لوازم شما رفت، از واکنش‌های هیجانی (چه دعوا و تنبیه، چه تحسین و قربان‌صدقه رفتن) خودداری کنید. اگر به او بگویید «چقدر خوشگل شدی!»، او تشویق می‌شود که دوباره آرایش کند تا توجه شما را جلب کند.
در مقابل، اگر پرسید «آیا خوشگل شدم؟» بگویید: «تو همیشه زیبایی، عزیزم.» و بهتر است ملاک زیبایی را از ظاهر به رفتارهای مثبت تغییر دهید؛ مثلاً بگویید: تو چون مهربانی زیبایی، چون به من کمک می‌کنی زیبایی، چون منظم هستی زیبایی.
*لاک کودکانه خوب سراغ دارید؟
4. استفاده از جایگزین‌های ایمن:
در نهایت، اگر می‌بینید کودک همچنان بسیار مشتاق است، برایش جایگزین‌های ایمن در نظر بگیرید. مثلاً یک کیف لوازم آرایشِ اسباب‌بازی یا وسایل ایمنی مانند کرم مرطوب‌کننده، بالم لب (بدون رنگ) یا لاک‌های مخصوص کودکان تهیه کنید تا حسِ «آرایش کردن» او در در محیطی امن و سالم برطرف شود.
بنابراین، به جای استفاده از جملات منفی مانند «این‌ها زشت است»، «دست نزن»، «عیب است» و «بد است» که تنها باعث می‌شود کودک نسبت به این وسایل حریص‌تر و کنجکاوتر شود، از همان مسیر بازی و داستان‌گویی پیش بروید. با جایگزین کردن وسایل ایمن و سرگرم‌کننده، اشتیاق او را به شکلی درست مدیریت کنید.