مدیرکل دامپزشکی استان همدان از شناسایی و معدوم‌سازی 36 تُن فرآورده خام دامی غیر قابل مصرف در جریان بیش از 39 هزار نوبت بازرسی از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و گفت: در این راستا پنچ واحد متخلف پلمب و 165 پرونده تخلف نیز به مراجع قضائی ارجاع شده است.
امیرحسین نقی‌پور روز چهارشنبه در حاشیه تور رسانه‌ای دامپزشکی در شهرستان ملایر و در جمع خبرنگاران استان همدان پس از بازدید از واحدهای قطعه‌بندی و بسته‌بندی فرآورده‌های مرغ، واحد تولید سوسیس و کالباس و همچنین مزرعه پرورش و نگهداری کروکودیل، اظهار کرد: تأمین سلامت دام، تأمین بهداشت و سلامت فرآورده‌های خام دامی، پیشگیری و مبارزه با بیماری‌ها دامی، پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های مشترک بین انسان و دام و فراهم کردن شرایط برای ورود محصولات به بازارهای جهانی، ازجمله مهم‌ترین اهداف اداره کل دامپزشکی است.
وی با اشاره به اقدامات پیشگیرانه در برابر بیماری‌های مشترک بین انسان و دام، به‌ویژه تب خونریزی‌دهنده کریمه-کنگو، تصریح کرد: خوشبختانه با حذف کشتارگاه‌های سنتی در سطح استان و اعمال فرآیند الزامی پیش‌سرد در کشتارگاه‌ها که منجر به اُفت اسیدیته گوشت و از بین رفتن احتمالی ویروس می‌شود، استان همدان درحال حاضر هیچ موردی از بیماری کریمه-کنگو ندارد.
مدیرکل دامپزشکی استان همدان با بیان اینکه از ابتدای سال جاری بیش از 6 میلیون نوبت سر واکسیناسیون برای بیماری‌های مختلف دامی ازجمله تب برفکی، تب‌مالت، شاربن، آبله و دیگر موارد انجام شده است، افزود: همچنین در راستای مبارزه با انگل‌های خارجی و کنترل ناقلین بیماری، 140 هزار رأس دام و 831 هزار متر مربع از جایگاه‌های نگهداری دام در سطح استان سم‌پاشی شده‌اند.
* 8 سال بدون آنفلوآنزای فوق‌ حاد
نقی‌پور با بیان اینکه استان همدان به مدت هشت سال است که موردی از آنفلوآنزای فوق‌ حاد پرندگان گزارش نکرده، عملکرد این حوزه را این‌گونه تشریح کرد: از ابتدای سال تاکنون بیش از 97 میلیون دوز واکسن در مرغداری‌های صنعتی تزریق شده است.
این مقام مسئول تأکید کرد: در بخش طیور بومی نیز با اجرای فاز واکسیناسیون نیوکاسل به روش آشامیدنی، یک میلیون و 620 هزار قطعه طیور بومی در روستاهای استان ایمن‌سازی شده‌اند تا از انتقال بیماری به واحدهای صنعتی، جلوگیری شود.
وی خاطرنشان کرد: با این تدابیر، از ابتدای سال 19 میلیون قطعه جوجه‌ریزی در استان انجام شده و تمامی واحدهای تولیدی بدون مشکل فعال هستند.
مدیرکل دامپزشکی استان همدان به عملکرد بازرسان این اداره‌ کل در نظارت بر زنجیره تأمین مواد غذایی اشاره کرد و گفت: از ابتدای سال تاکنون بیش از 39 هزار نوبت بازرسی از واحدهای زیر پوشش شامل کشتارگاه‌ها، مراکز بسته‌بندی، قصابی‌ها، مرغ‌فروشی‌ها، رستوران‌ها و مراکز طبخ غذا (ازجمله دانشگاه‌ها) انجام شده است.
نقی‌پور افزود: درنتیجه این بازرسی‌ها، 36 تُن فرآورده خام دامی غیر قابل مصرف از چرخه مصرف حذف شد. همچنین پنج واحد متخلف پلمب و 165 پرونده تخلف نیز به مراجع قضائی معرفی شده است.
وی آمار کشتار انجام‌شده در کشتارگاه‌های استان از ابتدای سال را شامل 14 میلیون قطعه طیور و 77 هزار رأس دام سبک و سنگین اعلام کرد.
* صادرات پایدار و حمایت از تأمین مرغ پایتخت
نقی‌پور با تأکید بر تداوم صادرات محصولات دامی استان، تصریح کرد: با وجود محدودیت‌های موجود، صادرات به بازارهای جهانی قطع نشده است و از ابتدای سال، یک میلیون و 172 هزار کیلوگرم فرآورده دامی شامل ماهی منجمد به مقصد روسیه و ارمنستان، پای مرغ به ویتنام و سالامبور و کراست (چرم) به ایتالیا صادر شده است.
مدیرکل دامپزشکی استان همدان با اشاره به جایگاه همدان به‌عنوان «استان معین» برای تهران، گفت: نیاز روزانه استان به گوشت مرغ حدود 140 تُن است، درحالی که روزانه به‌طور میانگین 300 تُن کشتار طیور داریم. این ظرفیت تولید مازاد، نقش کلیدی در تأمین گوشت مرغ پایتخت ایفا می‌کند و در شرایط کمبود، همدان یاری‌رسان تهران در تنظیم بازار بوده است.
وی با بیان اینکه 23 واحد بسته‌بندی و قطعه‌بندی در استان همدان فعالیت دارند، تصریح کرد: قطعه‌بندی، مرحله دوم فرآوری فرآورده‌های خام دامی است که نقشی کلیدی در ایمنی و توزیع مناسب محصول دارد.
نقی‌پور تصریح کرد: این واحدها به دو دسته مستقل و وابسته تقسیم می‌شوند؛ واحدهای وابسته که در دلِ کشتارگاه‌ها مستقرند و واحدهای مستقلی که پس از کشتار، مرغ را برای تبدیل به قطعاتی نظیر ران و سینه، جهت مصرف رستوران‌ها، مراکز نظامی، دانشگاه‌ها و یا عرضه در فروشگاه‌های زنجیره‌ای، دریافت می‌کنند.
* برتری زیرساختی کشتارگاه‌های همدان
مدیرکل دامپزشکی استان همدان در واکنش به تصور رایج مبنی بر کیفیت بالاتر مرغ‌های وارداتی از سایر استان‌ها، تأکید کرد: براساس بررسی‌های کارشناسی و علمی دو سال اخیر، این تصور ازنظر فنی فاقد وجاهت علمی است. اتفاقاً با توجه به بازدیدهای فنی که از کشتارگاه‌های سایر استان‌ها داشته‌ایم، با قاطعیت اعلام می‌کنم که زیرساخت‌های کشتارگاهی همدان در سطح بسیار مطلوبی قرار داشته و از بسیاری از استان‌ها پیشروتر و به‌روزتر است.
وی افزود: اگرچه ورود برخی فرآورده‌ها از سایر استان‌ها به‌دلیل فرهنگ مصرفی بخشی از شهروندان امری طبیعی است، اما این موضوع به‌معنای ضعف کیفیت تولیدات داخلی استان نیست و مازاد تولید مرغ استان همدان همواره به سایر نقاط کشور صادر می‌شود.
نقی‌پور در پایان سخنانش با تأکید بر لزوم تداوم نظارت‌های بهداشتی از مرحله پرورش تا عرضه، خاطرنشان کرد: این نظارت‌ها حاصل تلاش دوجانبه است؛ بازرسی‌های حاکمیتی اداره‌ کل دامپزشکی در کنار نقش‌آفرینی «مسئولین فنی و بهداشتی» که از متخصصان بخش خصوصی هستند، تضمین‌کننده سلامت فرآورده‌های خام دامی است.
در ادامه این تور رسانه‌ای از واحد‌های زیرمجموعه اداره دامپزشکی استان همدان بازدید شد.
نخستین مقصد شرکت پاکان پروتئین ماد (فرآوری پای مرغ) بود. این مجموعه به مدیریت یوسف غلامی، با 10 سال سابقه تخصصی در حوزه فرآوری و صادرات پای مرغ و آلایشات، یکی از بازیگران فعال در صنعت بسته‌بندی است. این شرکت با ظرفیت تولید روزانه 30 تا 35 تُن، بازارهای هدف خود را در اوراسیا و شرق آسیا متمرکز کرده و با بهره‌گیری از نیروی انسانی 150 نفری (مستقیم و غیر مستقیم)، نقشی کلیدی در اشتغال‌زایی غرب کشور ایفا می‌کند. مدیریت مجموعه با وجود چالش‌های صادراتی، مسیرهای ترانزیتی جدیدی از طریق کشورهای همسایه ایجاد کرده و درحال توسعه زیرساخت‌های خود با راه‌اندازی واحد جدیدی در شهرک غذایی بهار است تا با تجمیع تولیدات از استان‌های غرب کشور، بهره‌وری را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.
دومین مقصد شرکت «پروتئینی برتر» بود. این شرکت به مدیریت ناصر احمدوند، از سال 1403 فعالیت خود را با تمرکز بر قطعه‌بندی و توزیع مرغ آغاز کرده است. این واحد تولیدی درحال حاضر با اشتغال‌زایی برای 70 نفر (مستقیم و غیر مستقیم)، میانگین تولید روزانه 6 تا 7 تُن را ثبت کرده است. بازار هدف این شرکت علاوه‌بر توزیع در سطح شهر، استان‌های هم‌جوار شامل مرکزی، بروجرد و لرستان را پوشش می‌دهد. مهم‌ترین چالش فعلی این واحد، محدودیت سرمایه در گردش است که مدیریت مجموعه امیدوار است با حمایت‌های بانکی و همکاری جهاد کشاورزی، بتواند ظرفیت عملیاتی خود را برای توسعه تا 50 الی 60 تُن در روز، ارتقا دهد.
سومین مقصد، مجموعه فرآورده‌های گوشتی اروس (زیرمجموعه هلدینگ بهاران‌گوشت) بود. به اذعان رضا حیدری، مدیریت این تولیدی، مجموعه فرآورده‌های گوشتی «اروس» در ملایر، با پشتوانه زنجیره تأمین هلدینگ 50 ساله «بهاران‌گوشت گلستان»، تولید انواع سوسیس و کالباس را برعهده دارد. این کارخانه که پس از سال‌ها تعطیلی در سال 1399 احیا شده، اکنون روزانه بین 15 تا 20 تُن محصول تولید می‌کند و برای بیش از 100 نفر اشتغال‌ مستقیم و غیر مستقیم ایجاد کرده و استراتژی اصلی خود را بر حفظ قدرت خرید مشتریان و جایگزینی پروتئین باکیفیت در سبد خانوار قرار داده‌ است.
چهارمین مقصد مزرعه پرورش کروکودیل (گونه پوروسوس) بود، بنا به اذعان محمدحسین جلیلی، مدیر مزرعه، این مجموعه از سال 1397 با سرمایه‌گذاری اولیه‌ای بالغ‌بر 20 میلیارد تومان، آغاز به کار کرد. تمرکز این مزرعه بر پرورش گونه کروکودیل آب‌شور است که به‌دلیل بهره‌گیری از سیستم‌های کنترل اقلیمی و دمای ثابت، دوره بلوغ این حیوان در این واحد از 12 تا 15 سال در زیست‌بوم‌های وحشی، به هفت تا هشت سال کاهش یافته است. ارزش تجاری این مزرعه چندلایه است و شامل استحصال پوست (به‌عنوان گران‌ترین بخش صادراتی)، بهره‌برداری از گوشت با خواص دارویی، استخراج سرم و پروتئین‌های خونی برای صنایع واکسن‌سازی و همچنین استفاده از پنجه‌ها و دندان‌ها در صنایع پزشکی و تزئینی می‌شود. بااین‌حال، مهم‌ترین چالش‌های این مجموعه در دو بخش نمود پیدا می‌کند: نخست موانع فنی در بهینه‌سازی فرآیند تکثیر و رشد و دوم، محدودیت‌های محیط‌زیستی در راهبرد توسعه‌ای؛ چراکه مدیریت مزرعه درنظر دارد با افزودن فازهای گردشگری (شامل هتل، پارک آبی و تله‌کابین) به درآمدزایی پایدار برسد، اما در مسیر کسب مجوزهای لازم برای این زیرساخت‌ها با کُندی‌های اداری مواجه شده است.

شهره کرمی