سرپرست اداره کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان همدان با تأکید بر لزوم تحول در جایگاه گردشگری در معیشت مردم، گفت: مأموریت اساسی ما در حوزه گردشگری این است که عموم مردم، اقتصاد این صنعت را به‌طور ملموس در زندگی روزمره خود احساس کنند و برای نیل به این هدف کلیدی، دو مؤلفه اساسی شامل «افزایش تعداد گردشگران» و «افزایش ماندگاری گردشگر»، نقشی حیاتی دارند.
محمدرضا اکبری در نشستی که عصر شنبه با اصحاب رسانه در محل هتل باباطاهر برگزار شد، رویکردها، برنامه‌ها و ساختار کاری این مجموعه را تشریح کرد و از ضرورت تغییر الگوی مدیریتی، تدوین سند راهبردی و اقتصادی‌سازی هر سه حوزه میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی، سخن گفت.
سرپرست اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان همدان اظهار کرد: تصمیم و برنامه ما این است که با یاری رسانه‌ها، حداقل هرماه یک‌بار چنین نشستی را برگزار کنیم تا افزون‌بر بهره‌مندی از نظرات کارشناسی اصحاب رسانه، هرجا که از مسیر منحرف شدیم، دوستان رسانه‌ای یادآوری کنند و این کمک متقابل همواره جریان داشته باشد.
اکبری با اشاره به مهم‌ترین نکته در حوزه عملکردی این اداره‌ کل، خاطرنشان کرد: مهم‌ترین موضوعی که اصحاب رسانه باید مد نظر داشته باشند، رویکرد مدیریتی ما است؛ چراکه در دنیای امروز، مدیریت‌ها حتی از ساختارهای مسئله‌محور نیز عبور کرده و به رویکرد «مأموریت‌محور» رسیده‌اند.
وی افزود: ما در ابتدای کار این رویکرد مدیریتی را برای خود برگزیدیم و در جلسات مکرر با معاونان و همکاران اداره‌ کل، جزئیات آن را تبیین کردیم. در این نگاه مأموریت‌محور، برای هر حوزه یک مأموریت مشخص و شفاف تعریف می‌شود و زمانی می‌توانیم ادعا کنیم کاری انجام داده‌ایم که آن مأموریت به‌طور کامل انجام شده باشد.
این مقام مسئول ابراز کرد: مأموریت اساسی ما در حوزه گردشگری این است که عموم مردم اقتصاد گردشگری را به‌طور ملموس در معیشت و زندگی روزمره خود احساس کنند و برای نیل به این هدف کلیدی، دو مؤلفه اساسی شامل «افزایش تعداد گردشگران» و «افزایش ماندگاری گردشگر»، نقشی حیاتی دارند.
اکبری ادامه داد: زمانی که مأموریت اصلی ما در حوزه گردشگری بر این مبنا استوار شد، ناگزیر خواهیم بود حوزه میراث‌ فرهنگی و صنایع‌ دستی را تقویت کنیم و از همه مهم‌تر، به تکمیل، اصلاح و توسعه زیرساخت‌های گردشگری بپردازیم.
وی تصریح کرد: بزرگ‌ترین ضعف و چالش کنونی ما در حوزه گردشگری، کمبود زیرساخت‌ها، ناکافی بودن اماکن اقامتی و تفریحی و مراکزی است که گردشگر بتواند اوقات خود را در آنجا سپری کند؛ به‌گونه‌ای که هم‌اکنون میانگین ماندگاری مسافر در استان همدان حدود 1.5 روز برآورد می‌شود که رقمی بسیار اندک و نامطلوب است.
سرپرست اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان همدان اضافه کرد: ما ظرفیت‌های بسیار درخشانی ازجمله غار علیصدر، هگمتانه، گنجنامه، آرامگاه بوعلی‌سینا، آرامگاه باباطاهر، سراب‌های پُرشمار نهاوند، جاذبه‌های اسدآباد و سایر شهرستان‌ها را در اختیار داریم که هریک ظرفیتی کم‌نظیر به‌شمار می‌آیند، اما متأسفانه تاکنون برنامه‌ای منسجم چه ازنظر نرم‌افزاری و چه ازنظر سخت‌افزاری، تعریف نشده است تا مورد توجه گردشگران قرار گیرد و ماندگاری سفر را رقم بزند و بهره‌برداری اقتصادی لازم صورت گیرد.
وی درخصوص برنامه‌های راهبردی در دست اقدام عنوان کرد: تهیه و تدوین برند جامع استان با جدیت دنبال می‌شود که مقدمات کار آماده شده و جلسات آن با مشارکت فرمانداری‌ها، شهرداری‌ها، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی، سازمان جهاد کشاورزی و مجموعه استانداری با محوریت شخص استاندار محترم، برگزار شده است تا برندی جامع برای کل استان تعریف و بخش گردشگری نیز از آن بهره‌مند شود.
اکبری همچنین از تدوین سند راهبردی توسعه گردشگری استان خبر داد و خاطرنشان کرد: این سند هم‌اکنون با پیشرفت فیزیکی نزدیک به 80 درصد درحال پیگیری است و برآورد ما این بوده که تا ماه آینده مصوب و رسماً ابلاغ شود؛ چراکه استان فاقد نقشه راه توسعه گردشگری بود و با وجود تدوین سند توسعه گردشگری کشور در سال 1397، ما در استان به تکالیف مشخص دستگاه‌های اجرایی نیاز مبرم داشتیم.
وی تأکید کرد: اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی به‌تنهایی قادر به انجام کار نیست؛ این اداره‌ کل درحقیقت یک هماهنگ‌کننده میان سایر دستگاه‌ها و ظرفیت‌های موجود در دستگاه‌های اجرایی است و این سند راهبردی تکالیف معین هر نهاد را برای توسعه گردشگری، تبیین و ابلاغ خواهد کرد.
سرپرست اداره کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان همدان با اشاره به تأسیس «ستاد رویدادها» در استان، اظهار کرد: یکی از نقاط ضعف گردشگری در کشور برگزاری رویدادهایی است که خروجی اقتصادی و گردشگری ندارند؛ جشنواره‌هایی نظیر سیر، گردو، سیب یا آلبالو برای چند ساعت و هزینه‌بر برگزار می‌شوند که درنهایت هیچ عایدی اقتصادی برای جوامع محلی یا استان به همراه ندارند.
وی افزود: از سوی دیگر دستگاه‌های متعددی نظیر علوم پزشکی، سازمان جهاد کشاورزی و صنعت و معدن با نمایشگاه‌های مختلف فعالیت دارند که تمامی این موارد از این پس باید به ستاد رویدادها وارد شوند و بر پایه حدود 30 شاخص تدوین‌شده در چک‌لیست مربوطه، بررسی شوند و تنها درصورت دارا بودن پیوست شفاف اقتصادی و گردشگری و تأیید نهایی، اجازه برگزاری خواهند داشت که این الزام مورد تأکید مستقیم استاندار نیز قرار دارد.
اکبری به برنامه اداره کل برای نیمه دوم سال جاری اشاره کرد و گفت: با توجه به ورود به فصل سرمای استان و با درنظر گرفتن متغیرهای سیاسی و منطقه‌ای، برنامه‌ریزی دقیقی برای ارتقای تاب‌آوری تأسیسات گردشگری صورت گرفته است تا از طریق نشست‌های مشترک با استان‌های هم‌جوار و کانون‌های پُرجمعیت کشور، تبادل گردشگر داخلی در 6 ماه دوم سال فعال بماند.
وی در تشریح سیاست‌های حوزه میراث‌ فرهنگی بیان کرد: نگاه ما بر این پایه استوار است که برای حفاظت پایدار از میراث‌ فرهنگی، چاره‌ای جز اقتصادی‌سازی آن نداریم، اگر بخواهیم میراث خود را صرفاً بدون استفاده نگه داریم، از دستش خواهیم داد؛ چرا که اعتبارات دولتی کفاف مرمت و احیای تمامی محوطه‌ها و بناها را نمی‌دهند و مردم و سرمایه‌گذاران باید پای کار بیایند.
این مقام مسئول با ذکر تجارب موفق در حوزه بازآفرینی بافت‌های تاریخی، ابراز کرد: در شهرهایی نظیر اصفهان مناطقی مانند جلفا که روزگاری ارزش ناچیزی داشتند، با پیگیری حوزه گردشگری و تبدیل مکان‌ها به فضاهای اقامتی و پذیرایی، رونق چشمگیری یافتند، به‌طوری که امروزه ارزش‌افزوده فراوانی برای مردم محلی پیدا کرده‌اند؛ ما نیز در همدان مصمم هستیم در مسیرهای گردشگری با جذب سرمایه‌گذاران و جلب مشارکت مردمی، بناها را ضمن رعایت دقیق اصالت تاریخی، به بهره‌برداری اقتصادی برسانیم.
اکبری درخصوص حوزه صنایع‌ دستی نیز یادآور شد: با وجود ادغام میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی در ساختار وزارتخانه، متأسفانه همچنان شاهد نگاه‌های جزیره‌ای هستیم؛ درحالی که هدف اصلی ما باید اقتصادی‌سازی صنایع‌ دستی برای بهبود مستقیم اقتصاد خانوار باشد.
وی تصریح کرد: برنامه ما بر این مبنا است که با شناسایی بازارهای جدید در استان‌های هم‌جوار و کانون‌های جمعیتی و نیز ریل‌گذاری برای صادرات مستقیم به کشورهای همسایه، گمرک و آمار صادرات صنایع‌ دستی به‌نام استان همدان ثبت شود؛ چراکه اگر برای تولیدات هنرمندان بازار تقاضا ایجاد شود، هنرمند خودبه‌خود آموزش می‌بیند و تولید را توسعه می‌دهد و نیازی به اتکای همیشگی به دوره‌های اداری و دولتی، نخواهد بود.
سرپرست اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان همدان در پایان سخنانش با تبیین رویکرد مدیریتی مشارکتی و درهای باز این مجموعه، خاطرنشان کرد: درهای اداره‌ کل میراث‌ فرهنگی به روی آحاد مردم و صاحب‌نظران باز است. هر فردی را با هر ایده و پیشنهادی که بدون غرض‌ورزی قصد خدمت به اعتلای استان را داشته باشد، با آغوش باز پذیرا هستیم و دست یاری او را به گرمی می‌فشاریم تا با اتکا به کار جمعی، بار زمین‌مانده را برداریم.

شهره کرمی