سازمان ملل در سال 1982 میلادی شورای جهانی سالمندی را تشکیل داد و در همان سال، طرحی را برای تعیین یک روز جهانی برای سالمندان ارائه داد تا اینکه در سال 1990 این شورا اول اکتبر را روز جهانی سالمندان تعیین کرد. باتوجه به اهمیت موضوع؛ همه ساله در ایران هفته‌ای با عنوان هفته ملی سالمند تعیین و برنامه‌های متنوعی به همین مناسبت برگزار می‌شود. امسال با شعار «سالمندی فعال، فردایی برای همه» در سراسر جهان برگزار شده است.
در این ارتباط معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی روز جهانی و هفته ملی سالمند را فرصتی برای تکریم مقام سالمندان و پیوند بین نسل‌ها عنوان کرد و گفت: سالمندی حاصل بقای بهتر و کیفیت زندگی بالاتر است.
دکتر محمدرضا سهرابی با اشاره به افزایش جمعیت سالمندان جهان گفت: توجه به دانش و مهارت تعامل با سالمندان، توانمندسازی این گروه و پیشگیری از انزوای آنها باید جزو چشم‌اندازهای آینده هر کشوری باشد به طوری که جوامعی که با نگاه دقیق به تجریه و تحلیل مقوله سالمندی پرداخته و به موقع اقدام کنند، از مزایای سالمندی سالم و فعال بهره‌مند می‌شوند.
وی با اشاره به اینکه سرعت رشد جمعیت سالمندی در جهان و ایران در حال افزایش است، گفت: بحران سالمندی اتفاق غیرمترقبه‌ای نیست و می‌دانیم در آینده نه چندان دارای جمعیت سالمندی قابل توجهی در ایران خواهیم بود.
معاون بهداشت دانشگاه حضور سالمندان را یک فرصت برشمرد و بر ضرورت فرهنگ‌سازی و تامین زیرساخت‌ها برای دستیابی سالمندان به سالمندی سالم، پویا، موثر و نقش‌آفرین و نیز ضرورت بازنگری در برنامه‌های فعلی برای ارایه خدمات به جمعیت سالمندان تأکید کرد.
سهرابی آشنا کردن جامعه و خانواده‌های سالمندان با تغییرات طبیعی و ناشی از بیماری‌های دوران سالمندی را ضروری دانست و یادآور شد: با افزایش سن ممکن است سرعت پردازش، حافظه، عملکرد و توجه سالمندان کاهش یابد، البته روند پیشرفت این تغییرات در افراد متفاوت است.
وی تأکید کرد: باید این تغییرات را به جامعه آموزش داد تا بدانند که همه تغییرات دوران سالمندی ناشی از افزایش سن نیست و گاهی نیازمند بررسی‌های دقیق‌تر هستیم.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی فشارهای روحی و روانی و استرس‌ها را بخش جدانشدنی از ویژگی‌های زندگی شهرنشینی عنوان کرد و گفت: در دوران سالمندی به دلیل تغییر شرایط زندگی نظیر بازنشستگی، از دست دادن شریک زندگی و نزدیکان، کاهش توانایی‌های جسمی فشار روانی بیشتر خواهد بود.
به گفته سهرابی، آموزش مهارت‌های زندگی به سالمندان و مراقبان آن‌ها می‌تواند باعث تغییر واکنش افراد شده و از تأثیر مخرب فشارهای روانی و استرس‌ها بکاهد.
وی توجه به سلامت معنوی را از طریق تأثیر بر عواطف و هیجانات مثبت از عوامل مؤثر بر افزایش قدرت سالمندان در رویارویی با استرس‌ها عنوان کرد.
وی خاطرنشان کرد: بر اساس مطالعات انجام‌‌شده سالمندانی که دارای سیستم پشتیبان قوی هستند، از سلامت جسمی بهتری برخوردارند، کمتر احساس انزوا می‌کنند و علائم اضطراب و افسردگی را کمتر بروز می‌دهند.
*راه‌اندازی کلینیک مجازی خودمراقبتی در دانشگاه
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با تأکید بر اهمیت خودمراقبتی در سالمندان از راه‌اندازی کلینیک مجازی خودمراقبتی در دانشگاه خبر داد و گفت: این کلینیک با استفاده از ربات پرسشگر، مشکلات شایع در گروه‌های مختلف سنی از جمله سالمندان را در اختیار شهروندان قرار می‌دهد و با استفاده از تفاسیر ارایه شده کمک می‌کند تصمیمات صحیح برای سلامت اتخاذ شود.
سهرابی به سالمندان و خانواده‌های آن‌ها توصیه کرد که برای بهره‌مندی از مراقبت‌های دوران سالمندی به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند و ابراز امیدواری کرد با برنامه‌ریزی بهتر، شعار «سالمندی فعال، فردایی بهتر برای همه» در عمل تحقق یابد.
*ثبت 650 هزار سالمند در سامانه ثبت الکترونیک دانشگاه
کارشناس برنامه‌های سلامت سالمندان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز جمعیت سالمندان مناطق تحت پوشش دانشگاه را بیش از 12 درصد عنوان کرد و گفت نزدیک به 650 هزار سالمند در سامانه ثبت الکترونیک دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ثبت شده اند.
مهشید غنچه دسترسی عادلانه به خدمات در دوران سالمندی را به‌عنوان یک مسئله مهم اجتماعی برشمرد و از اجرایی شدن طرح دوستدار سالمند مراکز خدمات جامع سلامت خبر داد.
وی یادآور شد که این طرح همزمان با هفته ملی سالمند 1403 توسط معاونت بهداشت دانشگاه به‌منظور ارتقای سطح سلامت سالمندان اجرایی شده و در هر شبکه‌ و مرکز بهداشت تابعه تا پایان مهر ماه یک مرکز خدمات جامع سلامت به عنوان دوستدار سالمند ارتقا خواهد یافت.
کارشناس سلامت سالمندان معاونت بهداشت تأکید کرد: پیام مهم مراکز دوستدار سالمند این است که درحوزه بهداشت تمام گروهای سنی موردتوجه قرار می‌گیرند و برای ارتقای کیفیت زندگی و سطح سلامت آن‌ها برنامه‌ریزی می‌شود.
غنچه با اشاره به آموزش شیوه زندگی سالم در دوره سالمندی گفت: مدرسان کارگاه‌های تربیت بدنی و فعالیت فیزیکی طبق برنامه‌ریزی صورت گرفته به آموزش مراقبان سلامت، ماماها و بهورزان در خصوص فعالیت فیزیکی دوران سالمندی می‌پردازند.
وی آموزش تغذیه و سلامت روان به سالمندان و خانواده‌های آنان، آموزش و مشاوره‌های سلامت روان، کلاس‌های آموزش مهارت‌های زندگی و جلسات مشاوره را از دیگر خدمات مراکز خدمات جامع سلامت برشمرد.
کارشناس سلامت سالمندان با اشاره به تداوم اجرای برنامه مراقبت‌های ادغام یافته سالمندان گفت در این برنامه عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر و مشکلات سلامتی مورد توجه قرار می‌گیرد و شناسایی سالمندان مبتلا به فشارخون و دیابت مورد توجه ویژه قرار دارند.
غنچه بررسی عدم تعادل سالمندان با انجام تست‌های تشخیصی را از دیگر خدمات مراکز خدمات جامع سلامت عنوان کرد که به سالمندان و خانواده‌هایشان کمک می‌کند قبل از زمین خوردن و شکستگی‌های ناشی از آن برای پیشگیری برنامه‌ریزی کنند.
به گفته وی توجه به سرطان‌های دوران سالمندی نیز از خدمات حوزه بهداشت است و با انجام این خدمت تاکنون تعداد قابل توجهی بیمار مبتلا به سرطان روده بزرگ و پستان در مراحل ابتدایی تشخیص داده شده و برای اقدامات درمانی ارجاع شدند.
کارشناس برنامه‌های سلامت سالمندان تأکید کرد: خدمات مراقبت و آموزش برای سالمندان به‌صورت رایگان ارائه می‌شود و سالمندان و خانواده‌های آن‌ها می‌توانند برای دریافت مراقبت‌ها و آموزش شیوه زندگی سالم در دوره سالمندی به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند.