​١- گذشته: برخی بر این تصورند که محور مقاومت با وقوع انقلاب اسلامی در ایران شکل گرفته است. طرح آن بخاطر این است که محور مقاوت و به‌طور کلی مقاومت را محدود به انقلاب اسلامی نمایند تا بتوانند حرف‌های خود را مقبول نشان داده و سپس نظر و فکر خود را به کرسی بنشانند. در حالی که هسته اصلی مقاومت برای مقابله با تجاوز گری و اشغال و ظلم و آدم‌کشی رژیم صهیونیستی شکل گرفته است. متعاقباً «محور مقاومت» با وقوع انقلاب اسلامی شکل جدید و منظم و سازمان‌یافته‌تر به خود گرفت. الگوی «نه شرقی، نه غربی» در ایران الهام‌بخش جنبش‌های رهایی‌بخش معاصر ازجمله مبارزان فلسطینی و لبنانی در مقابل رژیم صهیونیستی و قدرتمندان ظالم شد.
تا پیش از وقوع انقلاب اسلامی در ایران، مبارزات منطقه‌ای بر پایه ناسیونالیسم عربی یا گرایش‌های مارکسیستی بود که پس از شکست‌های پیاپی در برابر اسرائیل (به‌ویژه در جنگ 1967)، دچار نوعی سرخوردگی شده بودند. در حالی که در سال ١٣6٠( 1982)، اشغال لبنان توسط اسرائیل، باعث شد دفاع در مقابل تجاوز شکل منسجم تری به خود بگیرد و منجر به‌وجود آمدن تشکل جدیدی بنام حزب‌الله را رقم بزند. تشکیل این گروه کوچک با تکیه بر ایمان به خدا و بهره‌مندی از شیوه‌ها و تاکتیک‌های رزمی نامتقارن طعم تلخ شکست را برای نخستین‌بار به متجاوزان صهیونیست چشاند. مفهوم «شکست‌ناپذیری» ارتش کلاسیک صهیونیستی را به چالش کشید. همین پیروزی انگیزه‌ای شد تا گروه‌های مبارز فلسطینی نیز به سمت تغییر رویکرد از مذاکرات بی‌حاصل به سمت انتفاضه و مقاومت سوق یابند. با دمیده شدن روح جدید در کالبد گروه‌های فلسطینی، مقاومت بیشتر شکل «تدافعی» بخود گرفت و تمرکز خود را بر اخراج اشغالگران معطوف کرد.
2- وضعیت فعلی: در حال حاضر عده‌ای با نگاه ظاهر بینانه بخاطر شهادت رهبران و فرماندهان محور مقاومت در فلسطین، لبنان و اقدام نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بر این تصور هستند که مسیر محور مقاومت به پایان خط رسیده است. در حالی که محور مقاومت و به‌طور اعم مقاومت یک خط فکری در مقابل سلطه و نظم هژمونیک در منطقه است. این نظام فکری ضد سلطه، خواستار استقلال و عدم وابستگی به قدرت‌های خارجی و طالب حاکمیت مردم‌سالاری در کشورهای منطقه است. به عبارت دیگر مقاومت نه تنها تضعیف نشده بلکه تقویت هم شده است. مدعای تقویت محور مقاومت این است که با استفاده از قانون و انتخابات و مشارکت مردم سالارانه توانسته توان و ظرفیت خود را ارتقاء بدهد. از ظرفیت فردی به ظرفیت نهادی برسد. این نکته را نباید نادیده گرفت که مقاومت مدیون رهبرانی چون امام خمینی (ره)، امام موسی صدر، شهید چمران، شهد سید سید عباس موسوی، شهید سید حسن نصرالله، شهید صفی الدین و بسیاری از شهدای مقاومت لبنان، فلسطین، یمن، عراق، افغانستان، ایران، سوریه و بسیاری از شهدای گمنام مقاومت از سراسر جهان در تقویت جایگاه فعلی آن سهیم بوده‌اند. جانفشانی فرماندهان شهید، تدبیر مراجع عظام در عراق از جمله مرجعیت اعلی حضرت آیت‌الله سیستانی و تدابیر رهبر معظم انقلاب حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در ایران و مقاومت مردم مظلوم فلسطین، اشغالگران صهیونیست را به زانو در آورده و ابهت و پرستیژ آمریکا و مظلوم نمایی اسرائیل در عرصه بین‌المللی راذبه چالش کشیده است.
امروز محور مقاومت یک مفهوم و یک اصطلاح نیست بلکه محور مقاومت یک نهاد است. محور مقاومت وابسته به فرد و یا سازمانی نیست محور مقاومت اکنون همچون اکسیژن است. هم هست و هم کسی آن را نمی بیند اما آن را احساس می‌کند بدون اکسیژن کسی زنده نیست، مقاومت امروز در دانشگاه‌های دنیا جوامع پارلمانی، نهادهای مردمی و سازمان‌های بین‌المللی وجود خودش را نشان می‌دهد. دانشجویان و اساتید در دانشگاه‌های جهان بر علیه تجاوز و اشغالگری و نسل‌کشی اعتراض می‌کنند. در نهادهای پارلمانی دنیا علیه تجاوزگری اشغالگران و نسل‌کشی اعتراض می‌کنند. در سازمان‌های بین‌المللی علیه تجاوز، قتل و نسل کشی موضع گرفته می‌شود. برای سران تجاوز گر و نسل‌کش رژیم صهیونیستی حکم محکومیت و بازداشت صادر می‌شود. روزنامه‌نگاران و دولت مردان کشورهای مختلف در غرب علیه تجاوز و نسل‌کشی رژیم صهیونیستی می‌نویسند و موضع می‌گیرند. حتی اجازه ورود نخست وزیر رژیم صهیونیستی به برخی کشورهای اتحادیه اروپا داده نمی‌شود. هم چنین اجازه عبور هواپیمای نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی از فضای بسیاری از کشورها داده نمی‌شود. مقاومت اینچنین تکثیر و گسترده شده. مقاومت امروز جهانی شده است.
اقدام دولت آفریقای جنوبی در شکایت از نسل‌کشی رژیم صهیونیستی در غزه و محکومیت نخست وزیر و وزیر جنگ این رژیم نقطه عطفی در دیوان بین‌المللی کیفری است. حکم دیوان بین‌المللی کیفری حقانیت مقاومت را نشان می‌دهد. مقاومت امروز از سطح فردی و یا گروهی فراتر رفته و به جریانی جهانی با همراهی و پشتیبانی مردمی و مدنی در قریب به اتفاق کشورها و در پنج قاره بدون تعلق مذهبی تبدیل شده است. گرچه جای برخی از فرماندهان و بزرگان مقاومت خالی است، اما این نهاد در سطح جهان جا باز کرده و با محکومیت رژیم صهیونیستی همراه است. مقاومت نه‌تنها ضعیف نشده بلکه در سطح جهان تکثیر شده است.
محور مقاومت امروز منحصر به چند کشور و یا چند فرد نیست. مقاومت یک مسیر در مقابل تجاوز و دفاع از کرامت و شرافت انسانی است. مقاومت منحصر به دین و یک گروه مذهبی خاص نیست، مقاومت یک اصل انسانی است که اعضای آن از هر دین و آئین و گروه که برای انسانیت و شرافت و کرامت انسانی ارزش قائل است یاری می‌شود و علیه تجاوز، قتل و نسل‌کشی صهیونیست‌ها مقاوم‌تر شده است. رژیم صهیونیستی با ادعای دروغین و جعلی که در گذشته برای خود جعل کرده بود امروز در ضعیف‌ترین موقعیت قرار دارد. همه پرده‌ها از مقابل چشمان عدالت‌محور افکار عمومی دنیا کنار رفته و آن رژیم را به‌عنوان یک جنایتکار و قاتل و بدتر از رژیم هیتلر می‌نگرند. مقاومت به جنبشی محبوب برای دفاع از انسانیت در سراسر جهان تبدیل شده است. محور مقاومت این اصل را به اثبات رساند که تا تجاوز، ظلم و قتل و غارت و نسل‌کشی وجود دارد مقاومت نیز وجود دارد. مقاومت از بین رفتنی نیست. مقاومت یک اصل است که برای مقابله با تجاوز و نسل‌کشی و دفاع از انسانیت به‌وجود می‌آید.
​3- آینده محور مقاومت: ​آینده این محور با افول نفوذ سنتی ایالات متحده در غرب آسیا گره خورده است. کشورهای منطقه در مقابل سلطه‌گری بیگانگان خارج از منطقه‌ایستادگی و مقامت خواهند کرد و به‌عنوان ستون فقرات یک «نظم امنیتی بومی» عمل خواهند کرد؛ نظمی که در آن امنیت منطقه توسط کشورهای خود منطقه و بدون نیاز به پایگاه‌های نظامی خارجی تأمین شود.
​ دشمنان این محور با استفاده از ابزار تحریم و جنگ نرم، به‌دنبال جدا کردن بدنه مردم از مقاومت هستند. به‌طور خلاصه آینده محور مقاومت به میزان موفقیت در ارائه الگوی «حکمرانی کارآمد» و مدیریت بحران‌های معیشتی در کشورهای عضو بستگی دارد.
​با تحولات بین‌المللی، محور مقاومت به سمت هوش مصنوعی، نبردهای سایبری و تقویت پدافندهای غیرعامل حرکت خواهد کرد تا در برابر برتری تکنولوژیک دشمن، برتری تاکتیکی خود را حفظ کند.
به‌عنوان حسن ختام می‌توان گفت؛ محور مقاومت از یک هسته کوچک در جنوب لبنان و کوچه‌های غزه، به یک بازیگر غیرقابل‌انکار در سطح جهانی تغییر وضعیت خواهد داد. اگر گذشته آن «ایستادگی» و حالِ آن «بازدارندگی» باشد، آینده‌ این محور «تأسیس» خواهد بود؛ تأسیس نظمی جدید که در آن جغرافیای سیاسی منطقه بر اساس اراده ملت‌های آن و مشارکت مؤثر و تأثیرگذار آنان ترسیم می‌شود، نقشه‌های دیکته‌شده از خارج از منطقه، توسط بیگانگان و سلطه‌طلبان دارای زر، زور و تزویر با مقاومت مردم آگاه منطقه مواجه خواهد شد. آینده محور مقاومت با ایستادگی مردم منطقه و آزادگان جهان و افول آمریکا و نفرت از رژیم صهیونیستی آینده‌ای روشن و امیدبخش است.