کودک باید بین سه تا چهار ماهگی غلت زدن را آغاز و تا 6 ماهگی توانایی غلتیدن از شکم به پشت و از پشت به شکم را داشته باشد، همچنین انتظار می‌رود در فاصله 6 تا 9 ماهگی به مرحله نشستن برسد و در 9 ماهگی بتواند بدون کمک بنشیند، متخصصان معتقدند اگر اختلالی در این روند تکامل مشاهده شد والدین باید هرچه سریعتر اقدام کنند.
شناخت روند تکامل کودکان و بررسی به هنگام مراحل رشد کودک تأثیر بسزایی در آینده او دارد، والدین باید بدانند که مسیر رشد و تکامل کودک تا سه سالگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
دوران کودکی به‌ویژه سه سال نخست زندگی، دوران مهم و غیرقابل برگشتی در روند رشد و تکامل کودک است و والدین باید به آن توجه کافی داشته باشند، فراهم کردن تغذیه مناسب، کافی و امنیت روانی ازجمله وظایفی است که باید برای رشد و تکامل کودکان مورد توجه قرار گیرد.
کارشناسان معتقدند که 60 درصد تغذیه استفاده شده در سال نخست زندگی توسط مغز مصرف می‌شود این میزان در سه سالگی به 30 درصد کاهش می‌یابد، اما دستیابی به تمامیت رشد و تکامل در کودکان مستلزم وجود محیط مناسب و پرمحبت توأم با امنیت روانی است.
پرورش صحیح کودکان در سه سال نخست زندگی تأثیر اساسی بر رفتار،‌ ضریب هوشی، قابلیت‌ها و قدرت سازگاری آن‌ها در سراسر زندگی آینده شان دارد، کودکی که به خوبی تغذیه شده باشد،‌ پر از انرژی است و نسبت به محیط اطراف خود کنجکاو است و می‌خواهد یاد بگیرد و از بازی کردن لذت می‌برد، همچنین تکامل صحیح بر رشد مالی، بهره‌وری و موفقیت تحصیلی و آکادمیک فرد اثر مستقیم دارد.
هرچه کیفیت مراقبت و نگهداری والدین خصوصاً در سه سال نخست زندگی بهتر باشد و آن‌ها توجه بیشتری نسبت به کودک داشته باشند، رشد و تکامل کودک نیز به همان میزان بهتر خواهد بود و برای این منظور آگاهی مراقبت کننده و ظرفیت او در نگهداری کودک و حمایت تمام افراد خانواده به تمامیت رشد و تکامل کودک کمک بسزایی می‌کند.
یکی از نکاتی که والدین باید نسبت به آن آگاه باشند؛ روند تکامل است که اگر اختلالات آن زودهنگام شناسایی نشود، تأثیر مستقیمی در آینده کودک خواهد داشت.
*اختلالات تکاملی را به موقع شناسایی کنید
فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام اختلالات تکاملی در کودکان گفت: علائم هشداردهنده تکاملی وجود دارد که اگر کودک در سنین مشخص به آن‌ها نرسد، می‌تواند نشان‌دهنده عقب‌ماندگی تکاملی از نظر نورولوژی باشد و نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارد.
شیما شکری اظهار کرد: مراجعه زودهنگام خانواده‌ها در صورت مشاهده علائم هشداردهنده تکاملی، امکان انجام اقدامات تشخیصی و مداخلات درمانی مؤثر را فراهم می‌کند و در بسیاری از موارد می‌تواند مسیر آینده کودک را تغییر دهد.
وی با بیان اینکه تکامل حرکتی و گفتاری در سال اول زندگی اهمیت ویژه‌ای دارد، افزود: انتظار می‌رود نوزاد در بازه سنی دو تا چهار ماهگی کنترل گردن را به‌دست آورد، بنابراین اگر تا دو ماهگی شروعی در این زمینه مشاهده نشد یا تا چهار ماهگی گردن‌گیری کامل شکل نگرفت، مراجعه به پزشک ضروری است.
وی ادامه داد: کودک باید بین سه تا چهار ماهگی غلت زدن را آغاز کند و تا 6 ماهگی توانایی غلتیدن از شکم به پشت و از پشت به شکم را داشته باشد، همچنین انتظار می‌رود کودک در فاصله 6 تا 9 ماهگی به مرحله نشستن برسد و در 9 ماهگی بتواند بدون کمک بنشیند.
*مشاهده هر یک از علائم هشداردهنده تکاملی نیازمند مراجعه سریع به پزشک است
این متخصص کودکان با بیان اینکه تکامل حرکتی و گفتاری در سال نخست زندگی اهمیت ویژه‌ای دارد، افزود: در یک‌سالگی کودک باید توانایی ایستادن داشته باشد و گفتن کلمات معنادار نیز آغاز شود؛ به‌گونه‌ای که صرفاً آوا نباشد و کلماتی مانند بابا یا مامان به‌صورت هدفمند و همراه با اشاره بیان شود.
شکری تأکید کرد: در بازه سنی یک تا یک‌ونیم سالگی، دایره واژگان کودک باید غنی‌تر شود، کودک کلمات را با منظور استفاده کند و بتواند برخی واژه‌های گفته‌ شده را تکرار کند. همچنین بین 18 تا 24 ماهگی، انتظار می‌رود کودکان وارد مرحله بازی‌های نمادین شوند.
وی با تأکید بر لزوم توجه خانواده‌ها به این علائم گفت: مشاهده هر یک از علائم هشداردهنده تکاملی کودکان، نیازمند مراجعه سریع به پزشک و بررسی تخصصی است.
وی خاطرنشان کرد: اگر کودکی به تکاملی دست یافته باشد، مانند راه رفتن یا گفتن کلمه تا 18 ماهگی، اما پس از آن این توانایی‌ها را از دست بدهد، این وضعیت یک اورژانس تکاملی محسوب می‌شود و باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن مداخله و بررسی‌های تشخیصی انجام شود.