سپهرغرب، گروه - طاهره ترابی مهوش :

این نهاد از یک‌سو با اجرای طرح‌های هادی، روح تازه‌ای به کالبد روستاها دمیده و با سامان‌دهی معابر و زیرساخت‌ها، مانع از مهاجرت بی‌رویه و تخلیه کانون‌های تولید می‌شود و از سوی دیگر، با نظارت بر مقاوم‌سازی واحدهای روستایی و اجرای پروژه‌های نهضت ملی مسکن، سدی مستحکم در برابر بلایای طبیعی و دغدغه‌های معیشتی مردم ایجاد کرده است.

شهرستان بهار به‌عنوان یکی از قطب‌های حیاتی کشاورزی و صنعتی در استان همدان، به‌دلیل مجاورت با مرکز استان و دارا بودن ظرفیت‌های تولیدی منحصربه‌فرد، جایگاهی راهبردی در آمایش سرزمین منطقه دارد. پایداری جمعیت در این شهرستان، مستقیماً به کیفیت خدمات عمرانی در روستاها و دسترسی جوانان به مسکن ارزان‌قیمت در شهرها وابسته است.

ازاین‌رو، جایگاه بنیاد مسکن در شهرستان بهار، فراتر از یک دستگاه اجرایی صرف، به‌عنوان تسهیل‌گر توسعه و نگهبان ایمنی سکونتگاه‌ها تعریف می‌شود.

اجرای دقیق طرح‌های هادی در روستاهای این شهرستان نه‌تنها سیمای کالبدی منطقه را به استانداردهای مدرن نزدیک می‌کند، بلکه با حفظ هویت معمارانه در روستاهایی با بافت باارزش، زمینه را برای رونق گردشگری و تولید ثروت فراهم می‌آورد. همچنین در حوزه مسکن، نوسازی بافت‌های فرسوده روستایی و هدایت پروژه‌های نهضت ملی در شهرهایی مثل بهار، لالجین، صالح‌آباد و مهاجران، حیاتی‌ترین اقدام برای پاسخ به انباشت تقاضای مسکن در دهه‌های اخیر است.

بر این اساس در این شماره از روزنامه بر آن شدیم تا گفت‌وگویی را با محمدکرم معصومی، مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان بهار درخصوص عملکردها، دستاوردها و چالش‌های این نهاد انقلابی در شهرستان بهار ترتیب دهیم که در ادامه می‌خوانید:

مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان بهار در تشریح جزئیات فعالیت‌های این نهاد با بیان اینکه تأمین مسکن ایمن و توسعه زیرساخت‌های روستایی اولویت نخست بنیاد مسکن است، اظهار کرد: شهرستان بهار به‌دلیل موقعیت راهبردی در حوزه‌های کشاورزی و صنعتی، نیازمند نگاهی تحولی در حوزه کالبد شهری و روستایی است.

محمدکرم معصومی با اشاره به مأموریت‌های چندگانه بنیاد مسکن در حوزه‌های عمران روستایی، مسکن شهری و نوسازی بافت‌های فرسوده، تصریح کرد: تمامی تلاش مجموعه اجرایی شهرستان بر این استوار بوده که با وجود تنگناهای مالی، خللی در روند خدمت‌رسانی به مردم نجیب این منطقه‌ ایجاد نشود.

وی با تبیین وضعیت فعلی مسکن روستایی در شهرستان بهار، به ضرورت ارتقای شاخص‌های ایمنی اشاره کرد و گفت: بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به‌عنوان متولی اصلی مسکن روستایی، وظیفه دارد تا با ارائه تسهیلات و نظارت‌های فنی، از ساخت‌وسازهای غیر مجاز و ناایمن جلوگیری کند.

معصومی با ارائه آماری دقیق از وضعیت موجود، خاطرنشان کرد: در سطح شهرستان بهار، مجموعاً 15 هزار و 202 واحد مسکونی روستایی شناسایی شده است که براساس آخرین پایش‌ها، تا به امروز موفق شده‌ایم عملیات مقاوم‌سازی و نوسازی را در 9 هزار و 200 واحد به اتمام برسانیم؛ این آمار نشان می‌دهد که حدود 61 درصد از واحدهای مسکونی روستایی شهرستان بهار در برابر حوادث طبیعی همچون زلزله، ایمن شده‌اند و پایان کار ساختمانی دریافت کرده‌اند.

مدیر بنیاد مسکن شهرستان بهار با تحلیل جایگاه این شهرستان در مقایسه با سایر مناطق استان همدان، با ابراز دغدغه نسبت به فاصله موجود با میانگین‌های استانی، یادآور شد: اگرچه عدد 61 درصد در نگاه نخست مثبت به نظر می‌رسد، اما واقعیت این است که شهرستان بهار در این حوزه نسبت به بسیاری از شهرستان‌های دیگر استان، عقب‌ماندگی دارد.

وی با تأکید بر اینکه شاخص مقاوم‌سازی شهرستان پایین‌تر از میانگین استانی است، تصریح کرد: این موضوع یک زنگ خطر جدی محسوب می‌شود و باید با هم‌افزایی تمامی دستگاه‌های اجرایی، سرعت نوسازی در این منطقه شتاب بیشتری بگیرد.

معصومی به تحلیل ریشه‌های عدم استقبال برخی از روستاییان از طرح‌های نوسازی پرداخت و از مشکلات اقتصادی به‌عنوان اصلی‌ترین موانع یاد و عنوان کرد: یکی از اصلی‌ترین دلایل عدم تمایل متقاضیان، گرانی بی‌سابقه مصالح ساختمانی و تورم در هزینه‌های تمام‌شده ساختمان است؛ روستاییان عزیز در تأمین سهم آورده خود با چالش مواجه هستند و تسهیلات دولتی به تنهایی نمی‌تواند تمامی هزینه‌ها را پوشش دهد.

وی همچنین به نقش سیستم بانکی اشاره کرد و با انتقاد از برخی رویکردها، افزود: متأسفانه در سال گذشته شاهد عدم همراهی مطلوب برخی از بانک‌های عامل بودیم. کاغذبازی‌های پیچیده اداری، سخت‌گیری در پذیرش ضمانت‌های زنجیره‌ای و طولانی شدن فرآیند عقد قرارداد، باعث شد که بسیاری از متقاضیان از ادامه مسیر منصرف شده و عطای تسهیلات را به لقای آن ببخشند.

معصومی در تشریح جزئیات عملکرد تسهیلاتی سال گذشته با ارائه آماری از جذب منابع، گفت: سهمیه ابلاغی شهرستان بهار در بخش مسکن روستایی برای سال گذشته 722 مورد بود که ما انتظار داشتیم با توجه به نیاز منطقه، تمامی این سهمیه جذب شود.

وی ادامه داد: با توجه به مشکلاتی که در سیستم بانکی و استقبال متقاضیان وجود داشت، تنها حدود 260 مورد از این پرونده‌ها به مرحله عقد قرارداد قطعی با بانک‌ها رسید.

مدیر بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان بهار با بیان اینکه این افراد از تسهیلات 400 میلیون تومانی بهره‌مند شده‌اند، ابراز کرد: امیدواریم با ابلاغ تسهیلات جدید 500 میلیون تومانی که در دولت تصویب شده اما هنوز اجرایی نشده است، رغبت مردم برای ساخت‌وسازهای مهندسی، افزایش یابد.

معصومی هشدار داد: هرگونه تأخیر در ابلاغ تسهیلات جدید و یا عدم همکاری بانک‌ها، باعث می‌شود روستاییان به سمت ساخت‌وسازهای غیر مجاز، بدون نقشه و فاقد ناظر فنی بروند که این موضوع امنیت جانی آن‌ها را در آینده به خطر می‌اندازد.

این مقام مسئول به نقش محوری دهیاران و شوراهای اسلامی روستا در پیشبرد اهداف بنیاد مسکن اشاره کرد و افزود: آن‌ها حلقه وصل دولت و مردم هستند، بنابراین نتظار ما این است که نهادهای محلی در روستاها، فرهنگ‌سازی لازم برای مقاوم‌سازی را انجام دهند.

وی با بیان اینکه بنیاد مسکن آمادگی دارد تا در کلیه مراحل از صدور پروانه ساختمان تا معرفی به بانک و نظارت‌های مهندسی تسهیل‌گری کند، گفت: هرگونه توسعه فیزیکی روستاها باید بر مدار قانون و براساس اسناد بالادستی باشد تا از ایجاد سکونتگاه‌های غیر رسمی جلوگیری شود.

مدیر بنیاد مسکن شهرستان بهار با اشاره به موضوع اجرای طرح‌های هادی و عمران روستایی و تبیین نقش این طرح‌ها در پیشگیری از مهاجرت به شهرها، اظهار کرد: طرح هادی روستایی صرفاً یک پروژه عمرانی نیست، بلکه سندی برای هویت‌بخشی و ارتقای کیفیت زندگی روستاییان است؛ بنابراین سال گذشته حدود 20 پروژه در حوزه اجرای طرح هادی برای روستاهای مختلف شهرستان، تعریف شده بود.

معصومی با اشاره به محدودیت‌های بودجه‌ای، تصریح کرد: متأسفانه به‌دلیل عدم تخصیص کامل اعتبارات، تمامی این 20 پروژه به مرحله اجرا نرسیدند، اما با پیگیری‌های مستمر، موفق شدیم برای 10 تا 12 پروژه که دارای تخصیص اعتبار بودند، عملیات اجرایی را آغاز کنیم.

وی با ذکر جزئیات ریالی این پروژه‌ها، افزود: درمجموع رقمی بین 22 تا 23 میلیارد تومان از محل منابع ملی و استانی صرف اجرای طرح‌های هادی در روستاهای شهرستان شده که این عملیات عمدتاً شامل زیرسازی معابر، جدول‌گذاری، پیاده‌روسازی و آسفالت بوده است.

معصومی با اشاره به یکی از پروژه‌های شاخص و ملی در این شهرستان، خاطرنشان کرد: اجرای طرح در روستای حیدره قاضی‌خان به‌عنوان روستای دارای بافت باارزش و هدف گردشگری، یکی از دستاوردهای مهم ما بود که در این پروژه با حساسیت زیادی نسبت به حفظ معماری بومی و استفاده از مصالح سنتی اقدام شد تا علاوه‌بر رفاه ساکنان، ظرفیت‌های توریستی روستا نیز حفظ و تقویت شود.

وی با بیان اینکه اعتبارات عمرانی معمولاً با یک وقفه زمانی به مرحله اجرا می‌رسند، یادآور شد: اعتباراتی که هم‌اکنون درحال هزینه‌کرد آن‌ها هستیم، مربوط به سرفصل‌های سال 1403 است؛ بنابراین اعتبارات سال 1404 نیز معمولاً در شهریورماه هرسال تعیین تکلیف شده و موافقت‌نامه‌های آن مبادله می‌شود. پروژه‌های جدید ما برای سال جاری پس از ابلاغ بودجه‌های شهریورماه، عملیاتی خواهند شد.

این مقام مسئول تأکید کرد: بنیاد مسکن آماده است به محض تخصیص اعتبار، پیمانکاران واجد شرایط را انتخاب و پروژه‌های نیمه‌تمام یا اولویت‌دار روستایی را به‌سرعت فعال کند.

معصومی در ادامه به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های دولت و مردم، یعنی طرح نهضت ملی مسکن در حوزه شهری اشاره کرد و افزود: بنیاد مسکن در شهرهای زیر 100 هزار نفر جمعیت، مسئولیت اصلی این طرح را برعهده دارد.

وی با بیان اینکه در شهر بهار مجموعاً سه هزار و 170 نفر برای بهره‌مندی از این طرح ثبت‌نام کردند که این عدد نشان‌دهنده نیاز مبرم منطقه به مسکن ارزان‌قیمت است، عنوان کرد: پس از انجام استعلامات قانونی و بررسی فرم‌های مربوطه، یک‌هزار و 195 متقاضی به‌عنوان واجدین شرایط نهایی تأیید شدند.

طاهره ترابی مهوش