استراتژی شرکت دانشبنیان همدانی؛ از صنعت تا آموزش
مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته، در رویکردی نوآورانه، تلاش خود و مجموعه را از تولیدات صنعتی صرف همچون چسب و لحیم رسانا، به سمت تربیت نسل جدید مهندسان معطوف کرده است.
درحالی که جهان بهسرعت به سمت خودکارسازی و هوشمندسازی تجهیزات الکترونیکی حرکت میکند، نیاز به مواد اولیه و ابزارهای تخصصی در این حوزه، همواره یکی از چالشهای اصلی صنایع داخلی بوده است. در این میان، مجموعههای دانشبنیان ایرانی با تکیه بر دانش مهندسی، درحال بازتعریف مرزهای تولید هستند؛ یکی از این نیازها، چسبها و خمیر رسانای الکتریسیته و مواد اینچنینی بهشمار میروند. البته دنیای الکتریسیته بسیار گسترده است، بهنحوی که حتی بخشی از بازارهای امروز را بر پایه این دانش بنا نهادهاند. دراینبین مهدی پورعبدلی، مدیرعامل شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته، یکی از شرکتهای دانشبنیان همدانی است که تحولی در تولید مواد رسانای الکتریکی و ابزارهای آموزشی نسل جدید ایجاد کرده است؛ بر این اساس بر آن شدیم تا در این شماره گفتوگویی را با وی ترتیب دهیم که در ادامه میخوانید:
مدیرعامل شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته با ترسیم مسیر پیشرفت شرکت خود، گفت: این شرکت فعالیت رسمی خود را از شهریورماه سال 1402 آغاز کرده است.
مهدی عبدلیپور افزود: تنها در مدت کوتاهی توانستهایم از مرحله ثبت شرکت به مرحله دانشبنیان شدن و تجاریسازی محصولات استراتژیک برسیم؛ بهنحوی که از دو سال قبل بهعنوان شرکت دانشبنیان کار خود را ادامه میدهیم.
وی افزود: ما با هدف رفع یک نیاز اساسی در صنایع حساس، وارد حوزه تولید مواد رسانای الکتریکی شدیم؛ محصولاتی که تاکنون در ایران بهصورت بومی تولید و عرضه نشده بودند.
* ضرورت جایگزینی لحیمکاری با مواد رسانا
مدیرعامل شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته با اشاره به چالشهای متداول در تعمیرات تجهیزات الکترونیکی، به آسیبپذیری قطعات در برابر حرارت پرداخت و گفت: در فرآیندهای سنتی لحیمکاری، اعمال حرارت بالا برای اتصال قطعات، میتواند منجر به آسیب رسیدن به اِلمانهای نیمههادی و حساس اطراف محل اتصال شود.
عبدلیپور دراینباره با ارائه تحلیل فنی، تصریح کرد: در تجهیزات پیشرفته، برخی قطعات بهشدت نسبت به حرارت حساس هستند؛ بنابراین استفاده از چسبها و خمیرهای رسانای الکتریکی که توسط ما تولید میشود، این مشکل را به کلی حل کرده است.
وی افزود: محصولات بهگونهای طراحی شدهاند که در دمای محیط و بدون نیاز به هیچگونه منبع حرارتی، خاصیت رسانایی خود را حفظ میکنند و درواقع ما با این فناوری، امکان تعمیرات دقیق و ایمن را در صنایع برق و الکترونیک، فراهم آوردهایم.
* مهندسی معکوس و خودکفایی در تولید
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان با اشاره به ریشههای علمی محصولات خود، از فرآیند پیچیده مهندسی معکوس یاد و اذعان کرد: نمونههای اولیه این محصولات از کشورهای پیشرفتهای همچون ژاپن و آمریکا الگوبرداری شدهاند، اما گروه تحقیق و توسعه شرکت موفق شده است با بومیسازی دقیق، نسخهای با کیفیت مطلوب و قیمت بسیار مناسب برای بازار ایران تولید کند.
وی خاطرنشان کرد: هدف ما تنها تولید نیست، بلکه ارائه راهکاری است که دسترسی تعمیرکاران و صنایع داخلی را به این مواد گرانقیمت و وارداتی، با هزینهای بسیار کمتر، میسر کند.
این کارآفرین با ابراز رضایت از استقبال بازار، تصریح کرد: محصولات تولیدی شرکت، ازجمله چسب و خمیر رسانا، اکنون جایگاه خود را در بازار پیدا کرده و مشتری لازم را دارند.
* بومیسازی فناوریهای حساس؛ گامی بلند در خودکفایی صنایع الکترونیک
عبدلیپور با تشریح مسیر پُرفرازونشیب این مجموعه در تولید محصولات استراتژیک، از عبور از انحصار واردات و ایجاد ارزشافزوده در صنایع الکترونیک کشور خبر داد و با بیان اینکه نگاه شرکت تنها معطوف به تولیدات صنعتیِ مستقیم نیست، افزود: ما نسبت به آینده مهندسی کشور احساس مسئولیت میکنیم. متأسفانه شاهد آن هستیم که بهدلیل برخی چالشهای اقتصادی و دشواریهای مسیر تحصیل در رشتههای فنی، اقبال دانشآموزان به این حوزهها کمرنگ شده است؛ بنابراین بر آن شدیم تا با ابزارهای آموزشیِ جذاب، این روند را معکوس کنیم.
وی با اشاره به یکی محصولات جدید این شرکت که در حوزه آموزش جای میگیرد، گفت: ما برای دوره ابتدایی توانستهایم خمیر بازی با قابلیت رسانا تولید کنیم. بهنحوی که کودک میتواند از طریق بهکارگیری یک مدار لامپ و با شکل دادن به خمیر، چراغ را در هر بخشی که خود مایل بود، روشن کند؛ برای مثال در چراغ ماشینی که با خمیر ساخته است.
مدیرعامل شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته افزود: این محصول پیشتر از کشور ژاپن با هزینه بسیار بالا وارد میشد، اما امروز نمونه داخلی آن با همان کیفیت و با قیمتی بهمراتب پایینتر، در اختیار مصرفکننده قرار میگیرد؛ برای مثال این بازی و یکی دیگر از محصولات ما که آنهم در قالب بازی برای رده سنی دبیرستان است، به قیمت 25 دلار وارد کشور میشود، اما امروز ما این محصول را به قیمت نهایتاً چهار یا پنج دلار به دست مصرفکننده میرسانیم.
عبدلیپور با معرفی بازی آموزشی-مهندسی شرکت برای رده سنی دبیرستان، توضیح داد: این محصول با مهندسی معکوس از مدلهای موفق آمریکایی طراحی شده که در آن اصول مدارات الکترونیکی در لفافهای از هنر و نقاشی، گنجانده شده است.
وی با بیان اینکه این محصول به دنبال رفع فاصله میان آموزش تئوریک و کاربرد عملی است، تشریح کرد: در این مجموعه، دانشآموز با استفاده از مسیرهای از پیش طراحیشده و چسبهای رسانای مخصوص، زیرِ لایههای نقاشی، یک مدار الکتریکی واقعگرایانه پیادهسازی میکند. هنگامی که مدار با موفقیت متصل میشود، نقاشی جان میگیرد و اِلمانهای نوری در آن روشن میشوند.
مدیرعامل شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته با اشاره به جنبه روانشناختی این فعالیت، گفت: این بازی، پیچیدگیهای خشکِ مدارات الکترونیکی را به یک تجربه بصری و لذتبخش تبدیل میکند.
عبدلی پور با بیان اینکه این ابزار میتواند جرقه اولیه کنجکاوی در ذهن دانشمندان آینده باشد، افزود: ما معتقدیم که اگر دانشآموز در سنین پایین لذتِ خلق کردن و شاهدِ نتیجه کارِ خود بودن را درک کند، سختیهای تحصیل در رشتههای مهندسی دانشگاهی را با اشتیاق بیشتری تحمل خواهد کرد.
وی در ادامه با نگاهی کلان به وضعیت کشور، خاطرنشان کرد: در شرایطی که کشور نیازمند متخصصان تراز اول است، شرکتهای دانشبنیان نهتنها در تولید مواد اولیه، بلکه در حوزه آموزش فناورانه نیز تکلیف دارند.
مدیرعامل شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته با بیان اینکه هدف ما صرفاً فروش یک اسباب بازی آموزشی نبوده، تصریح کرد: تلاش ما این است که با ارائه این محصولات به قیمتهای مناسب، در مدارس و خانههای سراسر کشور نفوذ کرده و فرهنگ مهندسیِ خلاق را نهادینه کنیم.
وی با اظهار امیدواری نسبت به مسیر پیش رو، تأکید کرد: این شرکت قصد دارد سبد محصولات خود را توسعه داده و با تلفیق تجربیات صنعتی و آموزشی، به مرجعی قابل اعتماد در صنعت الکترونیک کشور بدل شود.
عبدلیپور در ادامه به اشاره به در دست ساخت بودن دو محصول دانشبنیان دیگر که بیشتر در نیروگاهها و درعینحال پنلهای خورشیدی کاربرد دارند، تصریح کرد: گل و گریس رسانا دو محصولی هستند که در استانهای نهچندان دور، وارد بازار میشوند.
مدیرعامل شرکت دانشبنیان توسعه دانش مواد پیشرفته با اشاره به اینکه این شرکت درحال حاضر بهصورت تماموقت برای یک نفر و بهصورت نیمهوقت برای دو نفر اشتغال ایجاد کرده است، عنوان کرد: یقیناً با توسعه فرایند تولید و گسترش سبد تولید محصولات، تعداد نیرو در مجموعه رو به افزایش خواهد گذاشت.
معالوصف؛ مسیر حرکت و فعالیتهای این شرکت دانشبنیان نمونهای بارز و موفق از پیوند میان «دانش مهندسی» و «نیازهای استراتژیک صنعتی» است؛ بهنحوی که این شرکت با درک صحیح از شکاف موجود در زنجیره تأمین مواد اولیه الکترونیک کشور، توانسته است ضمن عبور از چالشهای تولید و بومیسازی فناوریهای حساس، گامی مؤثر در جهت خودکفایی صنایع داخلی بردارد.
از منظر اقتصادی، موفقیت این شرکت در تولید محصولات جایگزین برای کالاهای وارداتی مانند چسبها و خمیرهای رسانای الکتریکی، فراتر از یک موفقیت تجاری ساده، یک دستاورد در جهت حفظ منابع ارزی و حمایت از چرخه تولید داخلی است. این رویکرد باعث شده تا تعمیرکاران و صنایع حساس بهجای وابستگی به بازارهای جهانی و نوسانات قیمت ارز، به یک منبع داخلی، با قیمت رقابتی و کیفیت تضمینشده متکی باشند.
از منظر تکنولوژیک نیز توانایی گروه تحقیق و توسعه در مهندسی معکوس و رسیدن به استانداردهای جهانی، نشاندهنده بلوغ علمی مجموعهای است که تنها به دنبال تولید نیست، بلکه به دنبال ارتقای دانش فنی در حوزه مواد پیشرفته است. جایگزینی فرآیندهای حرارتی پُرخطر با مواد رسانای محیطی، تحولی در استانداردهای تعمیرات و نگهداری تجهیزات الکترونیک محسوب میشود که دقت و طول عمر قطعات را بهشدت افزایش میدهد.
درنهایت، نکته متمایزکننده در استراتژی این مجموعه، نگاه آیندهنگرانه به حوزه آموزش است. تلاش برای تبدیل مفاهیم خشک مهندسی به تجربههای بصری و هنری برای نسل نوجوان، نشان از درک عمیق مدیران این مجموعه از بحرانِ «کاهش اقبال به رشتههای فنی» دارد؛ بنابراین، میتوان گفت که این شرکت نهتنها بهعنوان یک تأمینکننده مواد صنعتی، بلکه بهعنوان یک عامل محرک در توسعه فرهنگ مهندسی و تربیت متخصصان آینده، در جایگاه ویژهای در اکوسیستم دانشبنیان کشور قرار گرفته است. این پیوند میان «تولید صنعتی» و «آموزش خلاقانه»، همان مسیری است که میتواند زیربنای استقلال تکنولوژیک ایران در دهههای آتی باشد.
