اجرای طرح‌های احیا و حفاظت از اراضی ملی در ملایر
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر از اجرای طرح‌های مختلف در حوزه احیا و حفاظت از عرصه‌های طبیعی، بذرکاری 100 هکتار از اراضی ملی، اصلاح و احیای 481 هکتار از مراتع و تولید سالانه یک میلیون اصله نهال، خبر داد.
منابع طبیعی، از مهم‌ترین سرمایه‌های زیست‌محیطی هر منطقه به‌شمار می‌روند و نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ تعادل اکولوژیکی، جلوگیری از فرسایش خاک، تقویت ذخایر آب، مقابله با بیابان‌زایی و پایداری پوشش گیاهی دارند. حفاظت از این سرمایه‌ها به‌ویژه در مناطق دارای ظرفیت‌های کشاورزی و مرتعی، علاوه‌بر حفظ محیط زیست، در پشتیبانی از فعالیت‌های اقتصادی و معیشت جوامع محلی نیز اهمیت دارد.
شهرستان ملایر نیز با برخورداری از عرصه‌های طبیعی و مراتع، نیازمند اجرای برنامه‌های مستمر برای حفظ پوشش گیاهی، مدیریت منابع آب و خاک و جلوگیری از تخریب و تصرف اراضی ملی است. در شرایطی که خشک‌سالی و کاهش بارندگی می‌تواند بر وضعیت پوشش گیاهی و توان تولیدی عرصه‌های طبیعی تأثیر بگذارد، اجرای طرح‌های احیا، توسعه کشت گونه‌های سازگار با شرایط منطقه و افزایش آگاهی بهره‌برداران، از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شود.
بر این اساس، در این شماره گفت‌وگویی را با جواد زنگنه، مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر ترتیب دادیم که در ادامه می‌خوانید:
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه حفاظت و احیای منابع طبیعی، اظهار کرد: مجموعه‌ای از برنامه‌ها در حوزه آموزش مجریان و بهره‌برداران، بذرکاری در اراضی ملی، اصلاح و احیای مراتع، توسعه کشت گیاهان دارویی و تولید و توزیع نهال، اجرا شده است.
جواد زنگنه با تأکید بر اهمیت حفاظت از عرصه‌های طبیعی، افزود: منابع طبیعی سرمایه‌ای ارزشمند است که نگهداری از آن به برنامه‌ریزی مستمر، مشارکت بهره‌برداران و اجرای اقدامات حفاظتی و احیایی، نیاز دارد.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ملایر با اشاره به نقش آموزش در افزایش آگاهی فعالان این حوزه بیان کرد: در بخش آموزش مجریان و بهره‌برداران منابع طبیعی، برنامه‌هایی به میزان 2 هزار و 500 نفرروز اجرا شده است.
زنگنه با بیان اینکه آگاهی بهره‌برداران از شیوه‌های صحیح استفاده از منابع طبیعی در کاهش تخریب عرصه‌ها اهمیت دارد، گفت: آموزش و اطلاع‌رسانی ازجمله اقداماتی است که می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر افراد در حفاظت از منابع طبیعی و اجرای صحیح برنامه‌های مرتبط با این حوزه را فراهم کند.
* بذرکاری 100 هکتار از اراضی ملی با گونه‌های جنگلی
وی در ادامه به اقدامات انجام‌شده برای تقویت پوشش گیاهی عرصه‌های ملی اشاره کرد و افزود: عملیات بذرکاری با استفاده از گونه‌های جنگلی بادامک و ارژن در سطح 100 هکتار از اراضی ملی، اجرا شده است.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر ابراز کرد: اجرای عملیات بذرکاری با گونه‌های متناسب با شرایط طبیعی منطقه، ازجمله اقداماتی است که با هدف تقویت پوشش گیاهی و کمک به احیای عرصه‌های طبیعی، دنبال می‌شود.
زنگنه همچنین از اجرای عملیات اصلاح و احیای مراتع در سطح 481 هکتار خبر داد و اظهار کرد: در این بخش، عملیات کپه‌کاری برای اصلاح و احیای مراتع، انجام شده است.
وی با اشاره به اهمیت مدیریت آب و خاک در عرصه‌های طبیعی، تصریح کرد: عملیات ذخیره نزولات جوی نیز در سطح 95 هکتار، اجرا شده است.
وی ادامه داد: مدیریت روان‌آب‌ها و استفاده مؤثرتر از نزولات جوی، در کنار تقویت پوشش گیاهی، از موضوعات مهم در حفاظت از خاک و بهبود شرایط عرصه‌های طبیعی به‌شمار می‌رود؛ ازاین‌رو اجرای اقدامات مرتبط با ذخیره نزولات می‌تواند در مدیریت بهتر منابع آب و خاک، نقش داشته باشد.
* توسعه کشت گیاهان دارویی در 145 هکتار
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه‌های اجراشده در حوزه گیاهان دارویی اشاره کرد و گفت: طرح کشت گیاهان دارویی در سطح 145 هکتار از اراضی، اجرا شده است.
زنگنه با اشاره به ظرفیت‌های موجود برای توسعه این بخش، اظهار کرد: کشت گیاهان دارویی در کنار سایر برنامه‌های احیایی، ازجمله اقداماتی است که با هدف استفاده از ظرفیت‌های عرصه‌های طبیعی و توسعه پوشش گیاهی، دنبال می‌شود.
وی افزود: بهره‌برداری اصولی از ظرفیت‌های طبیعی و رعایت ملاحظات فنی و زیست‌محیطی در اجرای طرح‌های مرتبط با گیاهان دارویی، از موضوعات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
* تولید سالانه یک میلیون اصله نهال در نهالستان‌های منابع طبیعی
زنگنه در ادامه به ظرفیت تولید نهال در مجموعه منابع طبیعی ملایر اشاره کرد و گفت: ظرفیت تولید سالانه نهال در این مجموعه به یک میلیون اصله از انواع گونه‌های سوزنی‌برگ و پهن‌برگ می‌رسد.
وی افزود: در سال گذشته، حدود 300 هزار اصله نهال گلدانی در نهالستان قدس تولید شده است.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر همچنین از توزیع 700 هزار اصله نهال ریشه‌ای و گلدانی خبر داد و اظهار کرد: این نهال‌ها از گونه‌های مختلف تولید شده‌اند و در برنامه‌های مرتبط با درخت‌کاری و توسعه پوشش گیاهی، مورد استفاده قرار می‌گیرند.
وی با اشاره به تنوع گونه‌های تولیدشده در نهالستان‌ها، بیان کرد: زبان گنجشک، داغداغان، کاتالپا، بادامک، زرشک، سماق، بلوط، بادام شیرین، عناب، توت، کاج تهران و سرو خمره‌ای ازجمله گونه‌های تولیدشده در این مجموعه هستند.
زنگنه با تأکید بر اهمیت تولید گونه‌های متنوع در نهالستان‌ها، خاطرنشان کرد: تولید انواع نهال‌های سوزنی‌برگ و پهن‌برگ، ظرفیت لازم برای تأمین بخشی از نیازهای مرتبط با درخت‌کاری و توسعه پوشش گیاهی را فراهم می‌کند. تولید نهال در نهالستان‌ها از مراحل مهم برنامه‌ریزی برای توسعه پوشش گیاهی است؛ چراکه تأمین نهال متناسب با نیازهای عرصه‌های مختلف، امکان اجرای برنامه‌های درخت‌کاری و تقویت پوشش گیاهی را افزایش می‌دهد. در این میان، انتخاب گونه مناسب و توجه به شرایط اقلیمی و نیازهای آبی نیز برای موفقیت طرح‌های کاشت، اهمیت دارد.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر در ادامه با اشاره به اقدامات حفاظتی و مقابله با تخلفات در عرصه‌های ملی، گفت: با افرادی که اقدام به تخریب یا تصرف اراضی ملی کرده‌اند، برخورد قانونی صورت گرفته و پرونده‌های مربوطه پس از تشکیل برای رسیدگی، به مراجع قضائی معرفی شده‌اند.
زنگنه افزود: در این زمینه، 81 فقره پرونده تخلف تشکیل شده که مربوط به موارد تخریب و تصرف اراضی ملی بوده است.
وی با تأکید بر ضرورت صیانت از عرصه‌های ملی، اظهار کرد: حفاظت از منابع طبیعی مستلزم نظارت مستمر بر عرصه‌ها و برخورد قانونی با افرادی است که با اقدامات غیر مجاز، به این سرمایه‌های عمومی آسیب وارد می‌کنند.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ملایر ادامه داد: مقابله با تخلفات در کنار اجرای طرح‌های احیایی و آموزشی، از محورهای مهم فعالیت‌های منابع طبیعی به‌شمار می‌رود و استمرار این اقدامات می‌تواند در جلوگیری از تخریب عرصه‌ها و حفاظت از منابع طبیعی، مؤثر باشد.
حفاظت از اراضی ملی به‌دلیل نقش این عرصه‌ها در حفظ پوشش گیاهی، جلوگیری از فرسایش خاک و پایداری محیط زیست، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ازاین‌رو، شناسایی تخلفات، تشکیل پرونده و پیگیری قانونی موارد تخریب و تصرف، در کنار اقدامات پیشگیرانه و آموزشی، می‌تواند به صیانت از این سرمایه‌های عمومی، کمک کند.
زنگنه در بخش پایانی سخنانش با اشاره به گستردگی اقدامات انجام‌شده در حوزه منابع طبیعی ملایر، اظهار کرد: آموزش مجریان و بهره‌برداران، بذرکاری در اراضی ملی، اصلاح و احیای مراتع، ذخیره نزولات جوی، توسعه کشت گیاهان دارویی، تولید و توزیع نهال و برخورد با متخلفان، ازجمله برنامه‌های اجراشده در این حوزه است.
وی خاطرنشان کرد: حفاظت از منابع طبیعی تنها به اجرای طرح‌های احیایی محدود نمی‌شود، بلکه آموزش، نظارت مستمر و جلوگیری از تخریب و تصرف غیر مجاز نیز در تحقق این هدف اهمیت دارد و باید در کنار یکدیگر دنبال شوند؛ چراکه با توجه به اهمیت عرصه‌های طبیعی در پایداری محیط زیست و حفظ منابع آب و خاک، تداوم برنامه‌های احیا، توسعه پوشش گیاهی و صیانت از اراضی ملی، می‌توانند نقش مهمی در حفاظت از سرمایه‌های طبیعی شهرستان ملایر داشته باشند.
